PL / EN
LATA 50.: HISTORIA MODY, PROJEKTANCI, IKONY STYLU

LATA 50.: HISTORIA MODY, PROJEKTANCI, IKONY STYLU

Wielkie zmiany w modzie damskiej.

OD UTYLITARYZMU DO NEW LOOK’U DIORA

UTILITY SCHEME

Rok 1941/1942 dał początek tzw. modzie utylitarnej (z ang. utility scheme). Wraz z wybuchem II wojny światowej funkcjonalność wyparła modę. Głównym założeniem była jak największa oszczędność na materiałach, a zarazem jego najbardziej ekonomiczne wykorzystanie. W czasie wojny obowiązywały specjalne zasady, które dokładnie określały co i jak powinno być noszone. Aby oszczędzić materiały, takie jak wełna i jedwab, używane do produkcji mundurów i spadochronów, najpierw rząd brytyjski, a później amerykański uchwalił ustawy ograniczające zużycie tkanin i reglamentację odzieży. Zanim zostały one zatwierdzone przez rząd, tematem rozmyślań i obaw władz była reakcja kobiet na tak duże ograniczenia w kontekście ubioru. Co ciekawe, kobiety wcale nie protestowały. Wręcz przeciwnie, wprowadzone zmiany zaakceptowały znacznie szybciej i spokojniej niż mężczyźni.

Ubrania, które proponował utility scheme były bardzo proste. Zamysłem rządu było stworzenie wytrzymałej garderoby, która będzie służyła przez długi czas i nie wyjdzie przedwcześnie z mody. Ornamenty i dekoracje zostały ograniczone do minimum, przeważały kolory ziemi i czerń. Zrezygnowano z modelującej ciało bielizny. Kobiece talie zostały oswobodzone z objęć pasów nadając sukienkom prosty, raczej bezkształtny charakter. Popularność zyskały spodnie, głównie dzięki powszechności pracy wśród kobiet. Normą stało się masowe dołączanie do siły roboczej w fabrykach w celu zastąpienia mężczyzn, którzy byli na wojnie.

Jednak, kobiety nie zostały pozostawione same sobie. Czołowi brytyjscy projektanci (m.in. Norman Hartnell – autor sukni koronacyjnej Elżbiety II) dołączyli do stowarzyszenia Incorporated Society of London Fashion Designers, kierowanego przez projektanta Edwarda Molyneux. Ich celem było zaprojektowanie eleganckiej, wysokiej jakości odzieży spełniającej nowe rządowe standardy.

Co ciekawe, to właśnie II wojnie światowej zawdzięczamy ujednoliconą tabelę rozmiarów ubrań i obuwia. Utility scheme szedł w parze z masową, ustandaryzowaną produkcją, dlatego wszystkie części garderoby musiały otrzymać konkretny rozmiar.


(fot. sewingmachinations.com)

POLECAMY: KSIĄŻKI, DZIĘKI KTÓRYM STANIESZ SIĘ EKSPERTEM DS. MODY

NEW LOOK DIORA

Wszystko zmieniło się to w 1947 roku, kiedy francuski projektant Christian Dior wprowadził na rynek swój New Look, radykalnie zmieniając prostą kobiecą sylwetkę z kwadratowymi ramionami wiodącą prym poprzednie 10 lat. Skupienie na bardzo kobiecej, przerysowanej sylwetce z talią osy oznaczał powrót gorsetów. Szerokie spódnice w stylu baleriny sięgające połowy łydki, obcisła góra, delikatne ramiona i wyściełane, nadające objętości staniki (z ang. bodice) i poduszki na biodrach. Te eleganckie kreacje były noszone z przezroczystymi pończochami i czółenkami na wysokim obcasie. Pełną spódnicę równoważył kapelusz z szerokim rondem. Wszystko to tworzyło bogaty i dekadencki charakter. Same spódnice zużywały materiał, który w czasach wojny wystarczyłby na 10 lub nawet 15 spódnic. Na niektóre potrzeba było nawet 30 metrów materiału!

New Look wywołał dużo kontrowersji. Wiele kobiet krytykowało go i uznawało za zbyt ekstrawagancki, marnotrawny, drogi i wręcz niepatriotyczny. W dodatku te ubrania były po prostu zbyt drogie, nie wspominając o kompletnym braku praktyczności. Inne kobiety narzekały, że ciężki gorset i wyściółka niezbędne do uzyskania New Look’u podważają nowo zdobytą wolność kobiet. Uważano, że nowa moda przywraca i umacnia podziały płciowe, które w czasie wojny uległy demokratyzacji. Mężczyźni chcieli powrócić do porządku sprzed wojny, także w sprawach pracy i zatrudnienia, dlatego rola kobiet została ponownie ograniczona do pani domu, matki i żony.

New Look i towarzyszący mu kontekst społeczny wywołał wiele debat, a nawet publiczne demonstracje w Nowym Jorku i Paryżu.

Pomimo krytyki większość kobiet przyjęła New Look. Brytyjki przez lata nosiły bezkształtne, niekobiece ubrania. Nic dziwnego, że pomimo jego niepraktyczności i sztucznej, przerysowanej sylwetki, kobiety chętnie zrezygnowały z utylitarnego, wygodnego ubioru na rzecz nowej mody. Zmęczenie noszeniem nudnych tweedów i kurtek o męskich liniach sprawiło, że były gotowe przywrócić swoją kobiecość. Chociaż kształt New Look był dość nienaturalny, był niewątpliwie kuszący i efektowny. Dodatkowo, Glamour lat 50. określany był symbolem radości i ulgi po zakończonej wojnie oraz nadziei na lepsze, spokojne jutro.

(fot. Google Arts & Culture)

POLECAMY: HISTORIA MODY: IKONY STYLU WSZECHCZASÓW

CHRISTIAN DIOR

W roku 1947 Dior stał się gwiazdą paryskiej sceny haute couture i niemal natychmiast odmienił garderobę współczesnej kobiety. „New Look”, nazwa, pod którą styl Diora przeszedł w końcu do historii, silnie odwoływał się do nostalgicznych nastrojów powojennego społeczeństwa. Ideą Diora nie było tworzenie codziennych, praktycznych ubrań dla pracującej kobiety szybko zmieniającego się wieku, ale raczej ukazanie marzenia z dawnych dobrych czasów, kiedy kobiety mogły sobie pozwolić na ekstrawagancję i glamour. New Look był ponownym odkryciem dobrobytu i dostatku.

Kreator zachwycił świat eleganckimi sukniami midi z podkreśloną talią oraz dodatkami w postaci rękawiczek i kapeluszy. Sama redaktor naczelna Harper’s Baazar, Carmel Snow w zachwycie nad jego kolekcją wykrzyknęła słowa: „To prawdziwa rewolucja, drogi Christianie, twoje sukienki mają taki nowy wygląd”.

(fot. Pinterest.com)

LATA 50. – CZOŁOWI PROJEKTANCI

BALENCIAGA

Lata 50. i 60. to złoty wiek Cristóbala Balenciagi. Sukienki z tego okresu stały się wyznacznikami charakterystycznego stylu projektanta. Balenciaga nigdy nie przestawał eksperymentować z tekstyliami ani poszukiwać estetycznej równowagi i harmonii, kierując się konsekwentnie własną koncepcją elegancji jako syntezy prostoty i śmiałości. Zainteresowanie sylwetkami, które zaczęło się pod koniec lat czterdziestych, dało początek jego nowatorskim kreacjom z lat 50., począwszy od tuniki i worka po sukienkę „baby doll”. We wszystkich tych kreacjach Balenciaga postawił na płynne linie, które raczej otulały, niż krępowały ciało, gwarantując w ten sposób komfort i swobodę ruchów użytkowniczkom.

 

(fot. Pinterest.com)

BALMAIN

Pierre Balmain otworzył swój dom mody  w 1945 roku, gdzie promował niezwykle kobiecą sylwetkę ze ściągniętą talią i długimi spódnicami w kształcie dzwonu, które później stały się bardziej popularne jako New Look Diora.

Kostiumy do hollywoodzkich filmów i teatrów zapewniły Balmainowi wielki rozgłos i popularność. Stał się jednym z najbardziej rozchwytywanych projektantów tamtego okresu. Tworzył ubrania do ról i na co dzień dla takich gwiazd jak Mae West i Vivien Leigh oraz kostiumy do debiutanckiego filmu Brigitte Bardot z 1956 roku  „I Bóg stworzył kobietę”.

Ubierał także niezwykłe i świadome swojego indywidualnego stylu ikony Marlene Dietrich i Katherine Hepburn. Jednak, jego najbardziej ukochaną klientką, która zawsze pozostała w jego sercu była królowa Tajlandii Sirikit.

(fot. Pinterest.com)

HARDY AMIES

W styczniu 1946 roku Amies założył własny dom mody: Hardy Amies Ltd. Marka zasłynęła dzięki swoim  klasycznym i pięknie skrojonym ubraniom zarówno dla mężczyzn, jak i kobiet. Firma Hardy'ego szybko zyskała rozgłos i nabrała rozpędu w latach powojennych, kiedy to stęsknieni za modą klienci, chwalili się jego eleganckimi i tradycyjnymi wzorami. Dodatkowo, do gustu społeczeństwa bardzo przypadł cytat Hardy’ego: „Codzienne ubranie kobiety musi wyglądać równie dobrze na stacji Salisbury, jak w barze Ritz”.

Jego projekty nie były w żaden sposób przełomowe, ale zaspokajały wszystkie wymagania: były wygodne, dobrze dopasowane i nadające się do noszenia, a jednocześnie wystarczająco modne. Atutem było również niezwykle dobre wykonanie i ponadczasowy, klasyczny design, że wielu klientów nadal posiadało i nosiło ubrania, które zamówili od niego pięćdziesiąt lub sześćdziesiąt lat później.

(fot. Pinterest.com)

POLECAMY: 25 PROJEKTANTÓW WSZECHCZASÓW

LATA 50. - IKONY MODY

Od początków historii kina, najpopularniejsze aktorki stawały się ikonami mody, ambasadorkami marek i muzami największych projektantów. Styl Marilyn Monroe, Brigitte Bardot, Grace Kelly, Sophii Loren oraz Audrey Hepburn naśladowały kobiety na całym świecie. Francuska aktorka, Brigitte nosiła wówczas wszystko to, co było charakterystyczne dla tamtych czasów: rozkloszowane sukienki, spódnice w kształcie litery A, bluzki z dekoltem w łódkę, ołówkowe spódnice oraz pończochy. W szafie BB nie brakowało shortów i kreacji w kratkę Vichy, garsonek z tweedu i baletek symbolizujących jej pasję do tańca. Bardot uosabiała także ideał piękna lat 50. Posiadała tak wąską talię, że z łatwością mogła ją objąć swoimi rękoma, co zaskakiwało ludzi, którzy współpracowali z aktorką na planie filmowym. Makijaż oraz fryzura Brigitte także wpisywały się w klimat lat 50. Aktorka spinała włosy w retro koka, często ozdabiając je opaską, usta malowała matową szminką nude i wykonywała makijaż oczu - klasyczny smoky eyes.

Hollywodzka aktorka, Marilyn Monroe również stawiała na elegancję. Posiadała figurę klepsydry, tak więc nosiła ubrania, które akcentowały atuty jej sylwetki. Sukienki o dekoltach z kopertowym zapięciem, spódnice midi oraz pełne błysku kreacje inspirowane kabaretem były jej znakiem rozpoznawczym. Blond loki o odcieniu platyny oraz bardzo zmysłowy makijaż - na taki styl stawiała ikona kina i mody.


LATA50. – INSPIRACJE GWIAZD

Moda lat 50. jest cały czas powraca. Na przestrzeni lat wizerunkami Marilyn Monroe, Brigitte Bardot oraz Audrey Hepburn inspirowały się gwiazdy. Wystarczy spojrzeć na makijaż i fryzurę Kate Moss. Smoky eyes i retro kok w połączeniu z dopasowaną sukienką a’la gorset i trenczem stanowił częsty wybór modelki. Piosenkarka Amy Winehouse także sięgała po klasykę lat 50. i 60., co wyrażała poprzez fryzurę i make-up, nawiązujące do wizerunku Bardotki i Audrey Hepburn. Artystka malowała na oczach tzw. kocie kreski, tyle, że w przeciwieństwie do lat 50., ich linie nie były aż tak równe i precyzyjne. Amy zainterpretowała trendy z lat 50. XX wieku po swojemu, jednak to ten okres najsilniej wpłynął na kreację jej wizerunku.

POWRÓT DO MODY LAT 50. – WSPÓŁCZEŚNI PROJEKTANCI

Inspiracje stylem Bardotki znajdziecie w kolekcjach Louis Vuitton m.in. na sezon zimowy 2010/11 oraz wiosenno-letni 2012. Pierwszy pokaz rozpoczęła ścieżka dźwiękowa z filmu „I Bóg stworzył kobietę”. W linii ubrań pojawiły się rozkloszowane suknie, spódnice w kształcie litery A, kuferki i buty na obcasie z kokardą. Wisienką na torcie były eleganckie rękawiczki, które stworzyły look retro damy.


LATA 50. – INSPIRACJE FILMOWE

ŻONA MODNA/ DESIGNER WOMAN

Kino może stanowić niezwykłą inspirację dla miłośników mody. Oczywiste jest, że nic nie odda klimatu lat 50. lepiej niż oryginalne filmy z tamtego okresu. Na ekranie nie tylko piękne ubrania cieszą oko, ale też fantastyczne aktorki takie jake Grace Kelly, Audrey Hepburn, Marylin Monroe czy Anne Baxter. W komedii romantycznej "Żona modna" z 1957 roku Lauren Bacall gra Marillę, projektantkę mody. Aktorka zachwyca pięknymi strojami, które nosi i projektuje.

(fot. Pinterest.com)

OKNO NA PODWÓRZE/ REAR WINDOW

Grace Kelly w filmie Hitchcocka "Okno na podwórze" z 1954 roku wciela się w rolę Lisy Fermont. Jej zachwycające stroje zawdzięczamy projektantce kostiumów Edith Head. Jako "kobieta z towarzystwa" Fremont nigdy nie nie nosi dwa razy tego samego stroju i uwielbia „suknie prosto z samolotu lecącego z Paryża”.

(fot. Pinterest.com)

Więcej mody z lat 50. znajdziecie w galerii! Zapraszamy!

video

MMC - POKAZ JESIEŃ 2021

tagi: historia mody | Balmain | Brigitte Bardot | Marilyn Monroe | DIOR | BALENCIAGA |

podobne artykuły