Helena Bohle Szacka – biografia pierwszej powojennej projektantki

Pisząc o historii mody, często skupiamy się na nazwiskach zachodnich projektantów, zapominając, że także w Polsce powstawały idee nowoczesne, odważne i wyprzedzające swój czas. Przykładem jest Helena Bohle Szacka. Biografia tej postaci jest realnym dowodem na to, że polska moda ma swoje silne, inspirujące korzenie. Była jedną z pierwszych powojennych projektantek, które zbudowały język mody w kraju naznaczonym wojną, niedoborem i ideologiczną presją, a jednocześnie potrafiły myśleć globalnie.

W tym artykule przeczytasz:

kim była Helena Bohle Szacka i jak wyglądała jej biografia na tle dramatycznej historii XX wieku;
jaką rolę odegrała w Modzie Polskiej i dlaczego była jedną z najważniejszych projektantek powojennych;
czym wyróżniały się projekty Heleny Bohle Szackiej na tle ówczesnej mody;
jak emigracja wpłynęła na jej dalszą karierę i międzynarodowe uznanie;
dlaczego dziś warto wracać do jej dorobku i co może inspirować współczesne projektantki.

Helena Bohle Szacka – biografia i doświadczenia, które ukształtowały projektantkę

Helena Bohle Szacka urodziła się w 1927 roku w Warszawie. Jej młodość została brutalnie przerwana przez II wojnę światową. Jako nastolatka trafiła do obozów koncentracyjnych Auschwitz-Birkenau i Ravensbrück. To doświadczenie na zawsze odcisnęło się na jej wrażliwości, dyscyplinie i sposobie myślenia o świecie, ale nigdy nie stało się jedyną definicją jej życia.

Po wojnie ukończyła studia artystyczne, kształcąc się w zakresie grafiki i projektowania. Już wtedy interesowała ją forma, konstrukcja i relacja ciała z ubraniem – kwestie, które później stały się fundamentem jej projektów modowych.

Historia małej czarnej – jak little black dress Coco Chanel zmieniła świat mody na zawsze?

Helena Bohle-Szacka w stylowej, podróżnej stylizacji retro; artystka siedzi na kamiennym murku nad rzeką, ubrana w zieloną kurtkę i ciemnoniebieskie spodnie, obok niej stoi klasyczna, jasna torebka kuferkowa.

fot. IG @contemporarylynx

Kariera w Modzie Polskiej – nowoczesność w realiach PRL

Ważnym etapem kariery Heleny Bohle Szackiej była praca w Modzie Polskiej, państwowym domu mody, który w latach 50. i 60. pełnił rolę okna na świat. Do zespołu dołączyła pod koniec lat 50., a w kolejnej dekadzie stała się jedną z najważniejszych projektantek instytucji.

Jej projekty wyróżniały się prostotą linii, nowoczesną konstrukcją i oszczędną kolorystyką. Fascynował ją modernizm, architektura i sztuka użytkowa. Projektowała ubrania funkcjonalne, ale nigdy banalne. W czasach, gdy moda miała spełniać normy ideologiczne i produkcyjne, ona konsekwentnie budowała estetykę intelektualną, skierowaną do kobiet świadomych siebie.

Czarno-białe zdjęcie modelki w geometrycznej sukience mini z domu mody Leda, zaprojektowanej przez Helenę Bohle-Szacką; kreacja na szerokich ramiączkach zdobiona jest kontrastową kratą w stylu op-artu, a modelka trzyma w dłoni pantofelek na niskim obcasie.

fot. IG @rondo_sztuki

Projekty Heleny Bohle Szackiej – forma, konstrukcja i kobiecość

Twórczość Heleny Bohle Szackiej była daleka od sezonowych trendów. Stawiała na klarowną formę, geometryczne cięcia i przemyślaną konstrukcję. Inspirowała się międzynarodowym modernizmem, ale potrafiła adaptować te idee do realiów polskiego przemysłu odzieżowego.

Jej kolekcje prezentowane były nie tylko w Polsce, lecz także za granicą, m.in. w Paryżu czy Wiedniu, gdzie zwracano uwagę na ich wysoki poziom projektowy. Ubrania Bohle Szackiej były wyrazem intelektualnej elegancji, pozbawionej zbędnej dekoracyjności. Projektantka wierzyła, że moda powinna wspierać kobietę, a nie ją dominować.

Autorskie rysunki żurnalowe Heleny Bohle-Szackiej przedstawiające projekty eleganckich płaszczy; szkice wykonane czarną kreską ukazują sylwetki w fasonie litery A z szerokimi rękawami i geometrycznymi detalami, takimi jak kratka i ozdobne guziki.

fot. IG @galeriaslendzinskich

Emigracja i międzynarodowy rozdział kariery projektantki

Na początku lat 80. Helena Bohle Szacka wyemigrowała do Wielkiej Brytanii. Ten krok otworzył przed nią nowe możliwości zawodowe. W Londynie współpracowała z renomowanymi domami mody i markami, zajmując się m.in. projektowaniem dzianin oraz konsultacjami kreatywnymi. Jej doświadczenie i europejska wrażliwość były wysoko cenione.

Równolegle zajmowała się dydaktyką i działalnością artystyczną, łącząc modę z rysunkiem i projektowaniem graficznym. Ten etap jej życia pokazuje, że prawdziwy talent nie zna granic ani wieku.

Radosne, czarno-białe zdjęcie Heleny Bohle-Szackiej w otoczeniu modelek; projektantka stoi w centrum, trzymając kwiaty i papierosa, podczas gdy otaczające ją kobiety prezentują eleganckie stylizacje z lat 60., w tym dopasowane sukienki, żakiety oraz toczek w panterkę.

fot. IG @gazeta_wyborcza

Dziedzictwo Heleny Bohle Szackiej w historii polskiej mody

Dziś Helena Bohle Szacka uznawana jest za jedną z najważniejszych postaci polskiej mody XX wieku. Jej prace znajdują się w zbiorach muzealnych, a badaczki historii mody coraz częściej przywracają jej należne miejsce w narracji o powojennym projektowaniu.

Jej historia jest dowodem na to, że moda może być językiem oporu, odbudowy i osobistej wolności. Chcę, żebyś, czytając o Helenie Bohle Szackiej, zobaczyła w niej nie tylko projektantkę, ale kobietę, która mimo traum i ograniczeń potrafiła stworzyć spójny, autorski świat.

Kolorowy rysunek żurnalowy autorstwa Heleny Bohle-Szackiej przedstawiający projekt eleganckiego zestawu w odcieniu beżu; ilustracja ukazuje sylwetkę z wyraźnie zaznaczoną talią podkreśloną paskiem, krótką marynarkę z kołnierzykiem oraz dopasowane nakrycie głowy i apaszkę, co doskonale wpisuje się w temat: Helena Bohle Szacka biografia.

fot. IG @galeriaslendzinskich

Dlaczego Helena Bohle Szacka wciąż inspiruje współczesne projektantki

Minimalizm, odpowiedzialne projektowanie, koncentracja na jakości – to wartości, które dziś wracają z nową siłą. Helena Bohle Szacka realizowała je na długo przed tym, zanim stały się modne. Jej dorobek przypomina, że moda nie musi krzyczeć, by być znacząca.

Kolaż archiwalnych materiałów modowych związanych z twórczością Heleny Bohle-Szackiej; widoczna jest okładka magazynu „Moda” z 1962 roku z modelkami w wieczorowych sukniach na tle śniegu, strona z katalogu prezentująca żółte i brązowe kostiumy oraz czarno-białe zdjęcia modelek w eleganckich płaszczach i kapeluszach.

fot. IG @haniarydlewska

Jeśli szukasz inspiracji w historii, która daje siłę i uczy niezależności myślenia, jej twórczość jest dobrym punktem odniesienia. To opowieść o kobiecie, która zapisała się w historii mody nie przez skandal czy ekstrawagancję, lecz przez konsekwencję, klasę i wizję.

Pytania i odpowiedzi

Kim była Helena Bohle Szacka?

Helena Bohle Szacka była jedną z najważniejszych powojennych polskich projektantek mody, związanych m.in. z Modą Polską. Jej biografia łączy dramatyczne doświadczenia wojenne z konsekwentnie budowaną, nowoczesną wizją mody.

Dlaczego Helena Bohle Szacka jest ważna dla historii polskiej mody?

Była jedną z pierwszych projektantek, które po 1945 roku tworzyły nowoczesny język mody w Polsce. Jej projekty wyróżniały się modernistyczną formą, wysoką jakością i myśleniem wyprzedzającym swoją epokę.

Z jakimi instytucjami była związana Helena Bohle Szacka?

Przez wiele lat pracowała w Modzie Polskiej, kluczowym państwowym domu mody w okresie PRL. Po emigracji współpracowała również z zagranicznymi markami w Wielkiej Brytanii.

Jakie cechy wyróżniały projekty Heleny Bohle Szackiej?

Stawiała na prostotę formy, geometryczną konstrukcję i funkcjonalność. Jej ubrania miały podkreślać niezależność i świadomość kobiet, a nie podążać za chwilowymi trendami.

Czy Helena Bohle Szacka pracowała za granicą?

Tak, w latach 80. wyemigrowała do Wielkiej Brytanii. Tam rozwijała swoją karierę jako projektantka, konsultantka i artystka.

Dlaczego dziś wraca się do twórczości Heleny Bohle Szackiej?

Jej dorobek wpisuje się w aktualne wartości, takie jak minimalizm, jakość i odpowiedzialne projektowanie. Helena Bohle Szacka biografia inspiruje do patrzenia na modę jako na świadomy i trwały wybór.

Czytaj także: Historia pokazów mody – pierwszy pokaz mody, haute couture i globalne tygodnie mody

Zdjęcie główne:IG @galeriaslendzinskich

Ewelina Kocenda

Jestem copywriterką i redaktorką z ponad 10-letnim doświadczeniem w tworzeniu treści. Ukończyłam dziennikarstwo i komunikację społeczną na Uniwersytecie Wrocławskim. Interesuje się modą i urodą, w szczególności makijażem, testowaniem nowych produktów. W wolnym czasie realizuję się artystycznie – maluję, rysuję i tworzę makijaże hobbystycznie. Staram się przemycać odrobinę koloru w swoich stylizacjach. Codzienność dzielę z kotem o imieniu Ikar. Wierzę, że pięknem można otaczać się na wiele sposobów, a słowo ma moc inspirowania.