Biżuteria i art déco – 100 lat stylu. Jak Jak duch modernizmu odmienił luksus i inspiruje świat?

To nie tylko jubileusz stylu, ale także moment, w którym możemy spojrzeć na biżuterię – i cały świat designu – jako żywy dialog między przeszłością a przyszłością. W 1925 roku w Paryżu rozpoczęła się historia, która do dziś wyznacza rytm estetyki: geometrycznej, odważnej, harmonijnej. Dziś, w epoce technologii i indywidualizmu, duch art déco powraca – w biżuterii, architekturze, modzie i codziennym wzornictwie.

W tym artykule znajdziesz:

• początki epoki, czyli jak paryska wystawa z 1925 roku zapoczątkowała erę modernizmu;
• sekrety stylu art déco – jego geometryczne DNA, inspiracje i filozofię piękna;
• biżuterię jako symbol nowoczesności – od Cartiera po Fouqueta;
• współczesnych spadkobierców stylu, którzy reinterpretują art déco w duchu XXI wieku;
• oraz odpowiedź na pytanie, dlaczego Biżuteria i art déco wciąż fascynują i inspirują.

Narodziny modernizmu – Paryż 1925 i moment, w którym zaczęła się era art déco

28 kwietnia 1925 roku w Paryżu otwarto Bramę 12 – jedną z głównych wejść na teren wystawy – i rozpoczęła się prawdziwa celebracja nowoczesności. Wydarzenie miało konkretny cel: pokazać, że Francja nadal dominuje w dziedzinie luksusowego wzornictwa, a jednocześnie po I wojnie światowej nacisk przesuwa się od przeszłości ku przyszłości. Wystawa objęła teren od Esplanady des Invalides aż po nabrzeża Sekwany, między Petit Palais a Grand Palais, co podkreślało skalę przedsięwzięcia. 

Kluczową zasadą było: żadnych kopii – wszystkie projekty musiały być oryginalne i nowoczesne, bez odwołań do dawnych epok. W tym sensie art déco stało się stylistycznym manifestem, który powiedział: „Odchodzimy od przeszłości, patrzymy naprzód”.

Najważniejsze pojęcia w modzie luksusowej – słownik premium, który musisz znać, by rozumieć język stylu

fot. IG @gemsjewelswales

Charakterystyka stylu, czyli geometria, kontrast, blask – DNA stylu art déco, który zmienił świat

Jeśli przyjrzeć się bliżej, styl art déco wyróżniał się kilkoma cechami:

• formą geometryczną, linią uproszczoną, często abstrakcyjną; 
• odrzuceniem ornamentu w tradycyjnym sensie – zamiast stylizowanych motywów roślinnych epoki secesji, pojawiły się linie, kąty, zygzaki; 
• wykorzystywaniem nowoczesnych lub luksusowych materiałów: złoto, platyna, emalia, kamienie, ale też ciekawych struktur;
• inspiracjami z różnych stron świata: sztuka afrykańska, islamska, konstruktywizmy wschodnie, oraz fascynacja techniką, maszyną, transportem;
• połączeniem sztuki dekoracyjnej z przemysłem – co oznaczało, że design stawał się dostępny i społeczny, nie tylko elitarny.

Warto dodać, że sam termin „art déco” pojawił się dopiero w latach 60., kiedy retrospektywna wystawa Les Années ’25 w Musée des Arts Décoratifs w 1966 roku umożliwiła znów odkrycie stylu. 

fot. IG @laurelleantiquejewellery

Biżuteria jako manifest epoki – kiedy art déco stało się symbolem wolności i luksusu

Wśród dziedzin, w których art déco znalazło szczególne odbicie, biżuteria zajmuje wyjątkowe miejsce. Ruch ten był widoczny w działaniach takich marek jak Cartier, które już przed 1925 rokiem eksperymentowały z geometrycznymi formami – od 1910 roku, m.in. we współpracy z Charlesem Jacqueau. Teksty źródłowe wskazują, że połączenie sztuki islamskiej, motywów indyjskich (np. Tutti Frutti) i nowoczesności było dla Cartiera kluczowe.

Istniały dwa główne nurty biżuterii art déco zaprezentowane w 1925 roku:

• nurt figuratywny, luksusowy, z bogactwem kolorów, kamieni i odniesień do dawnych stylów, obecny u domów takich jak Van Cleef & Arpels czy Boucheron;
• nurt modernistyczny, architektoniczny i geometryczny – stawiający na konstrukcję, linie i surową formę, jak w pracach Jean Fouqueta, Raymonda Templiera czy Gérarda Sandoza.

Tak więc, gdy dziś patrzysz na pierścionek czy naszyjnik, w którym dominują linia i rytm, możesz dostrzec echo tamtej epoki – nie tylko w formie, ale w duchu wolności, łamania reguł i łączenia różnych światów.

fot. IG @_conorjoseph_

Nowoczesne echo przeszłości – jak współczesna biżuteria kontynuuje tradycję art déco

Choć upłynęło sto lat, styl art déco nie ogranicza się do muzealnych gablot. Widzimy dziś jego siłę w reinterpretacjach – zarówno w wielkich domach jubilerskich, jak i u niezależnych twórców. Na przykład Cartier w kolekcji „En Équilibre” skupia się na czystości formy, kontraście czerni i bieli oraz harmonii przeciwieństw – to bardzo świadome odwołanie do estetyki art déco. Również dom Graff w kolekcji „1963” wybiera geometryczny kalejdoskop z diamentów, owalów i szmaragdów – rytm i energia wyraźnie obecne.

U niezależnych projektantów również dostrzegamy ten duch:

• rzymski projektant Fabio Salini poszukuje języka biżuterii zbliżonej do sztuki współczesnej, wykorzystując światło, kolor i ruch;
• ateński projektant Nikos Koulis łączy geometryczne formy z emalią i diamentami – mówi o „art déco z nowoczesnym akcentem i echem greckiego dziedzictwa”;
• czy londyńska projektantka Lily Gabriella, która inspiruje się „śmiałą strukturą, wyrafinowaną geometrią i odważną elegancją” lat 20., choć nie kopiuje motywów dosłownie.

To właśnie aspekt ponadczasowości jest kluczowy – nie chodzi tylko o retro-look, ale o zdolność stylu do ciągłej adaptacji, do pozostania aktualnym w epoce technologii, eksploracji kosmosu, świata, który zmienia się szybciej niż kiedykolwiek.

fot. IG @_conorjoseph_

Dlaczego biżuteria i art déco wciąż mają moc – i co możemy z tego czerpać dziś

Styl to coś więcej niż tylko wzornictwo. To opowieść o odwadze, o przekraczaniu granic między rzemiosłem a przemysłem, o łączeniu kultur i epok. I, co istotne, o twojej możliwości czerpania z tego dziedzictwa dziś.

Jeśli wybierasz biżuterię inspirowaną art déco, zastanów się nad kilkoma pytaniami:

• Czy forma jest prosta, ale wyrazista?
• Czy kolor lub materiał tworzy kontrast, który przyciąga uwagę, ale nie krzyczy?
• Czy projekt łączy ducha epoki lat 20., ale w nowoczesnym kontekście – na twoich warunkach?

Styl art déco może być dla ciebie narzędziem do wyrażenia elegancji, indywidualności i świadomego wyboru designu, który nie jest tylko modą sezonu. Współczesność może być hołdem dla tamtej epoki, bez nostalgii, ale z silnym przemyśleniem i sensem.

fot. IG @burstowandhewettauctioneers

Czytaj także: Najdroższe ubranie świata i rekordy mody – aukcje, które szokują milionowymi kwotami

Zdjęcie główne: IG @bijouterieroullet

Ewelina Kocenda

O Autorze Latest Posts

Jestem copywriterką i redaktorką z ponad 10-letnim doświadczeniem w tworzeniu treści. Ukończyłam dziennikarstwo i komunikację społeczną na Uniwersytecie Wrocławskim. Interesuje się modą i urodą, w szczególności makijażem, testowaniem nowych produktów. W wolnym czasie realizuję się artystycznie – maluję, rysuję i tworzę makijaże hobbystycznie. Staram się przemycać odrobinę koloru w swoich stylizacjach. Codzienność dzielę z kotem o imieniu Ikar. Wierzę, że pięknem można otaczać się na wiele sposobów, a słowo ma moc inspirowania.

• Dlaczego warto zostawić szampon na dłużej? O tym niewiele osób wie, a zmienia wygląd fryzury 2026-02-06
• Który róż dla kogo? Formuły i techniki, które naprawdę zmieniają twarz i cały makijaż 2026-02-06
• Olejki do skórek – ranking redaktorki. Mały kosmetyk, a robi cuda z dłońmi 2026-02-06
• Kina świata z najpiękniejszymi wnętrzami – miejsca, gdzie architektura kradnie show filmom 2026-02-05
• Grzybowe włosy – mushroom blonde, który wygląda luksusowo i nie wymaga częstych poprawek 2026-02-05