Co można zmienić w budynku, który “widział” wojnę, został odbudowany z gruzów i od dziesięcioleci jest jednym z symboli Warszawy? Okazuje się, że całkiem sporo. Teatr Wielki – Opera Narodowa właśnie szuka pomysłu na modernizację kilku przestrzeni, a wyzwanie jest większe, niż sugerowałby ich metraż. Szczegóły?
W artykule przeczytasz:
- historię Teatru Wielkiego – od Corazziego po powojenną odbudowę;
- co zmieni się w Operze Narodowej i dlaczego nie chodzi o scenę;
- jak połączyć zabytkowy charakter z nowoczesnością;
- kto zaprojektuje przyszłe zmiany i kto je oceni;
- dlaczego Kwadryga Apollina jest tu ważnym przykładem;
- czy najlepsza modernizacja to taka, której prawie nie widać.
Teatr Wielki – historia
Historia tego miejsca jest znacznie bardziej skomplikowana, niż mogłoby się wydawać. Teatr Wielki powstał w latach 1825–1833 według projektu Antonia Corazziego. Później był kilkakrotnie przebudowywany, niemniej największą próbą okazała się oczywiście wojna.
W 1939 roku gmach został zbombardowany, a po upadku Powstania Warszawskiego niemal całkowicie zniszczony. Z dawnego budynku pozostała przede wszystkim klasycystyczna fasada. Przez następne dwadzieścia lat zespół teatru działał na innych scenach, podczas gdy sam gmach był odbudowywany i rozbudowywany według projektu Bohdana Pniewskiego.
19 listopada 1965 roku Teatr Wielki został ponownie otwarty. Powstał wtedy ogromny, nowoczesny jak na swoje czasy budynek, który do dziś jest jednym z symboli kulturalnej Warszawy.
I choć od tamtej pory minęło już ponad 60 lat, architektoniczna historia tego miejsca nadal się dopisuje, ponieważ…
Przeczytaj też: Polak zachwycił świat architektury. Jego projekt domu trafił do finału prestiżowego konkursu
Tym razem nie chodzi o wielką rewolucję
Nie wiem, czy słyszałaś, ale Teatr Wielki – Opera Narodowa ogłosił właśnie dwuetapowy konkurs architektoniczny dotyczący modernizacji i przebudowy Loży Rządowej, bufetów oraz toalet dla publiczności.
Brzmi mniej spektakularnie niż przebudowa sceny czy widowni, ale nie będą to zmiany niezauważalne czy bez znaczenia. Dodam, że planowana modernizacja ma połączyć kilka rzeczy naraz: estetykę, funkcjonalność, dostępność i współczesne rozwiązania techniczne. Wszystko to bez utraty historycznego charakteru budynku.
To zadanie trudniejsze, niż brzmi. W zabytkowym wnętrzu nie można po prostu zastosować najnowszych rozwiązań i zacząć od czystej kartki. Trzeba raczej znaleźć sposób, żeby nowe elementy dobrze rozmawiały z tymi, które są tam od dziesięcioleci.
Architekci dostali niełatwe zadanie
Warto też wiedzieć, że konkurs będzie dwuetapowy. W pierwszej części uczestnicy przygotują koncepcje projektowe, a do drugiego etapu zostanie zaproszonych maksymalnie pięciu uczestników. To spośród nich zostanie wybrana najlepsza propozycja.
Na nagrody przeznaczono łącznie 195 tys. zł brutto. Zwycięzca otrzyma 100 tys. zł, druga nagroda wyniesie 50 tys. zł, a trzy wyróżnienia po 15 tys. zł. Autor najlepszej koncepcji zostanie także zaproszony do negocjacji dotyczących wykonania dokumentacji projektowej, która może stać się podstawą realizacji inwestycji.
O tym, który pomysł najlepiej poradzi sobie z połączeniem starego i nowego, zdecyduje jury złożone z przedstawicieli różnych dziedzin. Przewodniczącą Sądu Konkursowego została prof. Ewa Kuryłowicz, architektka i wiceprezeska pracowni Kuryłowicz & Associates. W jury znaleźli się również Boris Kudlička, Jacek Krych i Natalia Paszkowska, a także historycy sztuki Michał Krasucki i Jarosław Trybuś.
Teatr Wielki od dawna łączy historię ze współczesnością
Mówiąc o przemianach Opery Narodowej wspomnę też o Kwadrydze Apollina, która wieńczy fasadę budynku. Rzeźbę umieszczono tam dopiero w 2002 roku, ale sam pomysł pochodzi z projektu Antonia Corazziego sprzed niemal 180 lat.
Współczesną wersję Kwadrygi zaprojektowali profesorowie warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych Antoni Myjak i Antoni J. Pastwa. Nowa rzeźba nie jest zabytkiem, ale nie przeszkadza jej to naturalnie wpisać się w historyczną architekturę.
Podobnie może wyglądać kolejny etap zmian. Nie chodzi o to, żeby Teatr Wielki stał się nagle nowoczesnym wnętrzem bez śladu swojej przeszłości. Raczej o to, by miejsce stworzone w zupełnie innych czasach mogło wygodnie służyć ludziom także dziś.
I być może właśnie dlatego najciekawsze w tej modernizacji będzie to, czego po jej zakończeniu prawie nie zauważymy. Dobry projekt nie powinien przecież odbierać uwagi temu, po co naprawdę przychodzimy do Opery Narodowej.
Przeczytaj też: Najbardziej fotogeniczne muzea w Polsce – 7 miejsc, w których zrobisz zdjęcia jak z Pinterestu
Pytania i odpowiedzi
Co zostanie zmodernizowane w Teatrze Wielkim?
Zmiany obejmą Lożę Rządową, bufety oraz toalety dla publiczności.
Czy modernizacja dotyczy sceny Opery Narodowej?
Nie. Konkurs dotyczy wybranych przestrzeni użytkowych w historycznym gmachu.
Kiedy powstał Teatr Wielki w Warszawie?
Gmach został wzniesiony w latach 1825–1833 według projektu Antonia Corazziego.
Kiedy odbudowano Teatr Wielki po wojnie?
Odbudowa i rozbudowa trwały w latach 1945–1965. Uroczyste otwarcie odbyło się 19 listopada 1965 roku.
Kiedy na fasadzie pojawiła się Kwadryga Apollina?
Rzeźbę umieszczono na fasadzie w 2002 roku. Zaprojektowali ją Antoni Myjak i Antoni J. Pastwa.
