Barbie miała być symbolem niezależności, stylu i nieograniczonych możliwości. Tyle że historia jej powstania i kariery jest znacznie mniej cukierkowa. Za idealnym uśmiechem kryją się procesy sądowe, biznesowe wojny, szpiegowanie konkurencji i decyzje, o których przez lata raczej się nie mówiło. Teraz możesz zajrzeć za kulisy tego różowego imperium jeszcze głębiej, bo w książce Tarpley Hitt, którą możesz wygrać w naszym konkursie. Do zdobycia są aż 3 egzemplarze.
W artykule przeczytasz:
- jak naprawdę zaczęła się historia Barbie i dlaczego w jej początkach pojawia się niemiecka lalka Lilli,
- jak Mattel walczył o dominację na rynku zabawek i jakie strategie wykorzystywał przeciwko konkurencji,
- co wydarzyło się wokół Ruth Handler, współtwórczyni Barbie i jednej z najważniejszych postaci w historii marki,
- dlaczego lalki Bratz stały się poważnym zagrożeniem dla Mattela,
- jak biznes, marketing, polityka i procesy sądowe wpłynęły na historię Barbie,
- oraz dlaczego książka Tarpley Hitt jest czymś więcej niż biografią popularnej lalki.
Barbie to nie tylko lalka
Trudno znaleźć osobę, która nie kojarzyłaby Barbie. Od debiutu w 1959 roku lalka zmieniała stroje, zawody, fryzury i kolejne pokolenia swoich właścicielek. Przez dekady stała się jednak czymś więcej niż zabawką – popkulturowym symbolem, który doczekał się własnego filmu, niezliczonych kolekcji i statusu jednej z najbardziej rozpoznawalnych lalek na świecie.
Ale co właściwie działo się za kulisami jej sukcesu? Na to pytanie odpowiada Tarpley Hitt w książce “Barbieland”, która zagląda do wnętrza imperium Mattela i pokazuje historię Barbie z zupełnie innej perspektywy. Nie chodzi tu wyłącznie o projektowanie kolejnych ubrań czy pomysłowe kampanie reklamowe. Autorka opowiada o biznesowej stronie fenomenu, w której nie brakowało ostrych zagrywek, konkurencyjnych wojen i kontrowersji.
Jednym z ciekawszych wątków jest sam początek historii Barbie. Przez lata Mattel przedstawiał ją jako rewolucyjny pomysł na pierwszą dorosłą lalkę. Tymczasem jej wygląd był bardzo zbliżony do niemieckiej lalki Lilli. To zaledwie jeden z sekretów, które książka próbuje wydobyć na światło dzienne.
Kadr z filmu “Barbie”, fot. materiały prasowe
Przeczytaj też: Wydaje ci się, że nie masz nic ciekawego do powiedzenia? Te 10 książek może to zmienić
Mattel i kulisy walki o dominację. O czym opowiada “Barbieland”?
Historia Barbie okazuje się przy okazji historią amerykańskiego biznesu XX wieku. Tarpley Hitt opisuje sposoby, dzięki którym Mattel próbował utrzymać przewagę nad konkurencją. Są tu strategie marketingowe, patenty, procesy sądowe, wpływy polityczne, a momentami nawet działania przypominające scenariusz filmu szpiegowskiego.
Nie zabrakło również postaci, bez których historia firmy wyglądałaby zupełnie inaczej. Jedną z nich jest Ruth Handler, czyli współtwórczyni Barbie i jedna z najważniejszych osób w początkach Mattela. Jej późniejsze odejście z firmy miało zaskakujące kulisy.
Książka prowadzi nas również przez momenty, w których pozycja Barbie wcale nie była tak oczywista, jak mogłoby się dziś wydawać. W pewnym momencie poważnym zagrożeniem dla Mattela stały się lalki Bratz. Ich popularność była na tyle duża, że zachwiała pozycją dotychczasowego lidera rynku.
To właśnie takie historie sprawiają, że „Barbie” przestaje być opowieścią wyłącznie o zabawce. Staje się historią wielkiego biznesu, w którym sentyment do różowej ikony niekoniecznie miał wiele do powiedzenia.
Lalka Barbie, fot. Unsplash
Od lalki do historii amerykańskiej popkultury
W książce znajdzisz też znacznie mniej oczywiste tropy. Jest historia producentów zabawek związanych z nazistowską przeszłością, biznesmenów mających wpływy w amerykańskich elitach, a także ludzi, których życiorysy brzmią jak gotowy scenariusz hollywoodzkiego filmu.
Niektóre z tych historii mogą zaskoczyć szczególnie mocno, bo pokazują, jak wiele różnych światów spotkało się wokół jednej plastikowej lalki. Biznes, reklama, polityka, kultura, sądy i media – wszystkie te elementy miały wpływ na to, jak Barbie wyglądała i jak była postrzegana.
Gdyby stworzyć poprawną historycznie Barbie, zestaw nazywałby się „Barbie – bezwzględna bizneswoman”. Bo historia tej kochanej przez pokolenia zabawki to opowieść o morderczej konkurencji, braku poczucia humoru, patentach, pozwach i niekoniecznie etycznej reklamie. Wszystko po to, by uśmiechnięta lalka pozostała na szczycie. To wciągająca lektura, która pokazuje, że w świecie zabawek naprawdę nie ma nic zabawnego – mówi Katarzyna Czajka-Kominiarczuk, autorka Zwierza Popkulturalnego.
I trudno się nie zgodzić, że właśnie ten kontrast jest w tej książce najbardziej interesujący. Znamy Barbie jako perfekcyjnie wystylizowaną blondynkę, ale jej biznesowa historia jest zdecydowanie mniej perfekcyjna.
To nie jest książka o plastikowej lalce. To jest książka o korporacyjnych rozgrywkach jak z Sukcesji, wielkiej polityce Stanów Zjednoczonych XX wieku i wolności słowa – także tej do napisania NIEAUTORYZOWANEJ historii Barbie. No dobra, to też książka o tym, czy umiemy wyobrazić sobie piękno inne niż parka fantastycznych sterczących cycków – dodaje Kaja Gołuchowska.
Jeśli więc Barbie kojarzyła ci się dotąd przede wszystkim z różowym domem, garderobą i kolejnymi zawodami, ta książka może trochę zmienić perspektywę. Bo za jedną z najbardziej niewinnych zabawek w historii stoi historia znacznie bardziej skomplikowana, niż sugerowałby jej uśmiech.
Przeczytaj też: Książki, od których nie można się oderwać. Ostrzegam przed zarwanymi nocami
Wygraj książkę “Barbieland. Historia nieautoryzowana”
Mam dla ciebie jeszcze coś. Razem z wydawcą przygotowaliśmy konkurs, w którym do wygrania są 3 egzemplarze książki. Co trzeba zrobić, by zdobyć “Barbieland”? Wystarczy wejść na Instagram i pod konkursowym postem odpowiedzieć na pytanie:
Jaki sekret dziś Barbie mogłaby ukrywać przed światem?
Konkurs trwa od 24.09 do 01.10. Nagrodzimy 3 najbardziej kreatywne odpowiedzi.
Regulamin konkursu znajdziesz TUTAJ.
fot. materiały prasowe
Pytania i odpowiedzi
O czym jest książka Tarpley Hitt “Barbieland”?
Książka opowiada o historii Barbie oraz imperium Mattela, skupiając się nie tylko na samej lalce, ale również na biznesowych i kulturowych kulisach jej sukcesu. Pojawiają się w niej m.in. rywalizacja z konkurencją, procesy sądowe, strategie marketingowe oraz historie osób związanych z firmą.
Kto stworzył Barbie?
Za powstaniem Barbie stała Ruth Handler, współzałożycielka Mattela, która wraz z mężem Elliotem Handlerem rozwijała firmę. Barbie zadebiutowała na rynku w 1959 roku.
Czy Barbie była inspirowana niemiecką lalką Lilli?
Tak. Barbie była bardzo zbliżona wyglądem do niemieckiej lalki Lilli. Kwestia jej pierwowzoru jest jednym z istotnych wątków dotyczących początków Barbie i została szerzej opisana w książce Tarpley Hitt.
Dlaczego Ruth Handler odeszła z Mattela?
Ruth Handler odeszła z Mattela w latach 70. Jej odejście miało związek z poważnymi problemami, które pojawiły się wokół jej działalności w firmie. Książka przedstawia kulisy tej historii oraz jej konsekwencje.
Czy Barbie miała poważną konkurencję?
Tak. Jednym z największych wyzwań dla Mattela w późniejszym okresie stały się lalki Bratz. Ich popularność doprowadziła do poważnego konfliktu biznesowego i była jednym z najważniejszych momentów rywalizacji na rynku lalek.
