Prix Versailles ogłosił listę siedmiu najpiękniejszych muzeów świata w 2026 roku. Wśród wyróżnionych realizacji znalazło się tylko jedno muzeum z Europy, a konkretniej rzecz ujmując kameralne Lost Shtetl Museum w litewskiej Šeduvie. Jury pod patronatem UNESCO doceniło nie tylko architekturę budynku, ale przede wszystkim sposób, w jaki opowiada historię żydowskich sztetli, które przed II wojną światową były częścią krajobrazu całej Litwy.
W tekście przeczytasz m.in.:
- które muzea trafiły na listę najpiękniejszych muzeów świata 2026,
- dlaczego Lost Shtetl Museum jako jedyne reprezentuje Europę i Unię Europejską,
- czym wyróżnia się projekt fińskiej pracowni Lahdelma & Mahlamäki Architects,
- co szczególnie zachwyciło jury konkursu Prix Versailles,
- dlaczego współczesna architektura muzealna coraz częściej stawia na emocje i narrację zamiast monumentalnych form,
- jakie światowe realizacje znalazły się obok litewskiego muzeum w tegorocznym zestawieniu UNESCO.
Prix Versailles wybrało najpiękniejsze muzea świata 2026 roku
Prix Versailles to jeden z najważniejszych konkursów architektonicznych na świecie, organizowany pod patronatem UNESCO już od jedenastu lat. Obejmuje kilka kategorii – lotniska, hotele, restauracje, sklepy czy muzea. Jury nie ocenia wyłącznie estetyki, ale bierze pod uwagę wpływ projektu na otoczenie, lokalną społeczność i kulturę. Coraz większe znaczenie mają też kwestie zrównoważonego projektowania oraz to jak architektura kształtuje doświadczenie odwiedzających.
Tegoroczna edycja pokazała wyraźnie, że nowoczesne muzeum nie musi być spektakularną ikoną miasta. Może też być kameralnym miejscem, które opowiada historię i buduje emocjonalną więź z odbiorcą.
Przeczytaj też: Bezpłatna wystawa: Eugeniusz Zak, Mela Muter czy Zygmunt Menkes, czyli wybitne polskie akcenty słynnej „École de Paris”
Lost Shtetl Museum, czyli jedyne muzeum z Europy w zestawieniu Prix Versailles 2026
Największe europejskie wyróżnienie w tegorocznej edycji Prix Versailles przypadło Lost Shtetl Museum w Šeduvie – małej miejscowości w północnej Litwie. To jedyne muzeum z Europy, które znalazło się na liście siedmiu najpiękniejszych muzeów świata 2026. Co warto wiedzieć na jego temat?
Projekt przygotowała fińska pracownia Lahdelma & Mahlamäki Architects. Budynek składa się z kilku segmentów nawiązujących formą do tradycyjnych domów ze spadzistymi dachami. Jasnoszara elewacja sprawia wrażenie lekko rozmytej. To świadomy zabieg: muzeum ma przypominać o świecie, którego już nie ma. Każda część budynku prowadzi odwiedzających przez kolejny fragment historii żydowskich sztetli. Obok stanął również Park Pamięci, będący integralną częścią całego założenia.
Wyświetl ten post na Instagramie
Dlaczego litewskie muzeum wygrało Prix Versailles?
W uzasadnieniu werdyktu jury Prix Versailles podkreśliło, że Lost Shtetl Museum potrafi przekazywać doświadczenia trudne do opisania słowami. Na Litwie przed II wojną światową istniało ponad 200 sztetli, a dziś nie zachował się ani jeden.
Jurorów przekonał narracyjny charakter projektu. Architektura nie dominuje tutaj nad historią, lecz staje się narzędziem do jej opowiadania. Zdaniem jury nawet kameralna realizacja może mieć ogromną siłę oddziaływania – szczególnie gdy z taką konsekwencją stawia na pamięć zamiast na spektakl.
W czasach, gdy wiele nowych muzeów rywalizuje o uwagę efektowną bryłą i głośnym nazwiskiem architekta, litewski projekt wyróżnił się powściągliwością i spójnością przekazu.
Wyświetl ten post na Instagramie
Najpiękniejsze muzea świata 2026. Oto pełna lista laureatów Prix Versailles
W tegorocznej edycji Prix Versailles nagrodzono siedem muzeów z różnych części świata. Większość zwycięskich realizacji pochodzi z Azji.
- Zayed National Museum – Abu Zabi, ZEA
- Science & Technology Museum – Shenzhen, Chiny
- Xuelei Fragrance Museum – Guangzhou, Chiny
- MoN Takanawa: The Museum of Narratives – Tokio, Japonia
- National Medal of Honor Museum – Arlington, USA
- Islamic Civilization Center – Taszkent, Uzbekistan
- Lost Shtetl Museum – Šeduva, Litwa
Architektura muzealna zmienia swój charakter
Wyniki Prix Versailles 2026 potwierdzają trwający trend w architekturze muzealnej: liczy się już nie tylko efektowna forma czy rozpoznawalne nazwisko projektanta. Coraz ważniejsza jest umiejętność budowania doświadczeń, emocji i opowiadania historii przez samą przestrzeń. Dlatego właśnie małe muzeum z litewskiej Šeduvy znalazło się obok największych inwestycji świata. Jury Prix Versailles doceniło projekt, który zamiast monumentalności postawił na pamięć, lokalną historię i subtelność architektonicznego przekazu.
Przeczytaj też: Wystawy w Warszawie do zobaczenia w maju 2026 – lista, którą zapisują wtajemniczeni
Pytania i odpowiedzi
Co to jest Prix Versailles?
Prix Versailles to międzynarodowy konkurs architektoniczny organizowany od 2015 roku pod patronatem UNESCO. Wyróżnia najpiękniejsze budynki użyteczności publicznej na świecie w kilku kategoriach – m.in. muzea, lotniska, hotele, restauracje i sklepy. Oceniane są nie tylko walory estetyczne, ale też wpływ na lokalne społeczności i środowisko.
Które muzeum wygrało Prix Versailles 2026?
Prix Versailles 2026 nie wyłania jednego zwycięzcy – jury przyznaje wyróżnienia kilku wyjątkowym realizacjom. W tegorocznej edycji nagrodzono siedem muzeów z różnych części świata, w tym Zayed National Museum w Abu Zabi, Science & Technology Museum w Shenzhen oraz Lost Shtetl Museum na Litwie.
Gdzie znajduje się Lost Shtetl Museum?
Lost Shtetl Museum mieści się w Šeduvie – małym miasteczku w północnej Litwie. Muzeum poświęcone jest historii żydowskich sztetli, które przed II wojną światową były obecne na całej Litwie. Dziś nie istnieje żaden z ponad 200 sztetli, które funkcjonowały na tym terenie przed wojną.
Kto zaprojektował Lost Shtetl Museum?
Projekt Lost Shtetl Museum stworzył fiński architekt Rainer Mahlamäki z pracowni Lahdelma & Mahlamäki Architects. Budynek składa się z kilku segmentów nawiązujących do tradycyjnej architektury z charakterystycznymi spadzistymi dachami.
Które muzea znalazły się na liście Prix Versailles 2026?
W tegorocznym zestawieniu Prix Versailles znalazło się siedem muzeów: Zayed National Museum (Abu Zabi), Science & Technology Museum (Shenzhen), Xuelei Fragrance Museum (Guangzhou), MoN Takanawa (Tokio), National Medal of Honor Museum (Arlington), Islamic Civilization Center (Taszkent) oraz Lost Shtetl Museum (Šeduva, Litwa).
