Idealny materac, miękka pościel i idealna temperatura powietrza nie sprawią, że pierwsza noc w hotelu przyniesie ci porządne wyspanie. Dlaczego? Powód może tkwić nie w łóżku, ale w tym, że twój mózg jeszcze nie uznał nowego miejsca za w pełni bezpieczne…
W artykule przeczytasz:
- czym jest tzw. „first-night effect” i dlaczego właśnie pierwsza noc poza domem może być trudniejsza niż kolejne,
- co dzieje się z mózgiem podczas snu w nieznanym miejscu i dlaczego nawet luksusowy hotel nie zawsze wystarcza, by spać głęboko,
- dlaczego niektóre osoby są bardziej podatne na gorszy sen podczas wyjazdów oraz jakie znaczenie może mieć wiek i poziom codziennego napięcia,
- co poza samym mózgiem może utrudniać zasypianie – od klimatyzacji i światła po długą podróż czy zmianę wieczornej rutyny,
- oraz co zrobić, by pierwsza noc w hotelu była spokojniejsza i jak sprawić, żeby nowe łóżko szybciej zaczęło kojarzyć się z odpoczynkiem.
Pierwsza noc w hotelu i problem ze snem. Skąd się bierze?
Cały dzień marzysz o prysznicu, kolacji i wejściu do hotelowego łóżka. Pokój jest cichy, pościel świeża, temperatura wydaje się idealna. Kładziesz się i… sen nie przychodzi tak łatwo, jak powinien. Brzmi znajomo, prawda?
To może być tak zwany efekt pierwszej nocy. Badania nad tym zjawiskiem pokazują, że w nowym otoczeniu zasypianie może trwać dłużej, a sen bywa częściej przerywany i bardziej płytki. Ale… dlaczego? Jak tłumaczy Anna Wick, badaczka snu z University of Freiburg w Szwajcarii, może mieć to związek z mechanizmem, który wykształcił się w toku ewolucji. Mózg podczas pierwszej nocy w nieznanym miejscu pozostaje bardziej czujny, jakby chciał sprawdzić czy otoczenie rzeczywiście jest bezpieczne.
I uwaga… nie ma znaczenia, czy będziesz zasypiać w pięciogwiazdowym hotelu czy w pod namiotem. Natury nie oszukasz.
Przeczytaj też: [Exclusive]: Pracują z plaży i nie mówią o tym szefowi. Socjolożka komentuje trend „quiet vacation”
Mózg śpi, ale nie do końca się wyłącza
Warto wiedzieć, że efekt pierwszej nocy to nie jest wcale rzadkie zjawisko. A przynajmniej tak twierdzi Ahmad Mayeli, profesor psychiatrii i badacz snu z University of Pittsburgh. I choć możesz myśleć, że nie doświadczyłaś jeszcze takiej sytuacji, w rzeczywistości możliwe jest, że po prostu nie odnotowałaś, że w hotelowym łóżku śpisz około 30 minut krócej.
Co ciekawe, badania sugerują również większą aktywność obszarów mózgu związanych z czuwaniem. W praktyce oznacza to, że sen może być mniej głęboki. To właśnie dlatego możesz obudzić się rano z poczuciem, że pomimo odpowiedniej ilości snu, pojawia się niedobra ilość niewyspania.
Efekt nie jest też taki sam dla wszystkich. Według Mayeliego większą podatność mogą mieć dzieci, nastolatki i osoby starsze, podczas gdy osoby w okolicach dwudziestki zwykle odczuwają go słabiej.
fot. Pexels/ Alan Cordero,
Nie zawsze winny jest hotel
Oczywiście nie każda nieprzespana noc na wyjeździe ma ewolucyjne wyjaśnienie. Lisa Strauss, psycholożka specjalizująca się w terapii bezsenności, zwraca uwagę, że znaczenie mają również bardzo przyziemne rzeczy.
Nowe łóżko, odgłosy klimatyzacji, światło z ulicy, migająca dioda czujnika dymu czy inna temperatura w pokoju mogą skutecznie utrudnić zasypianie. Znaczenie może mieć także sam sposób podróżowania. Nawet jeśli nie zmieniasz strefy czasowej, długa podróż, późna kolacja czy napięty dzień mogą rozregulować wieczorny rytm.
Jak lepiej spać w hotelu podczas pierwszej nocy?
Nie musisz oczywiście pakować własnego materaca czy poduszki do walizki. Eksperci radzą raczej ograniczyć liczbę nowych bodźców i trzymać się wieczornych rytuałów, jak w domu – przewietrzyć pokój, przyciemnić światło, odłożyć telefon.
A jeśli i tak pierwsza noc będzie słaba? Mayeli podkreśla, że pojedyncza gorsza noc nie jest powodem do niepokoju. Niemniej jeśli wiesz, że kolejnego dnia czeka cię naprawdę ważny dzień, może warto zaplanować przyjazd dobę wcześniej?
Przeczytaj też: Niezawodne sposoby na sen, gdy sypialnia staje się sauną. Stosuję je podczas każdej fali upałów
fot. Pexels/ Jayson Hinrichsen
Pytania i odpowiedzi
Dlaczego nie mogę zasnąć w hotelu?
Jedną z przyczyn może być efekt pierwszej nocy. W nowym otoczeniu mózg może pozostawać bardziej czujny, a dodatkowo wpływ na sen mają hałas, światło, temperatura, podróż i zmiana codziennej rutyny.
Czy pierwsza noc w hotelu zawsze jest gorsza?
Nie. Efekt pierwszej nocy jest częsty, ale nie dotyczy wszystkich w takim samym stopniu. Jeśli jesteś bardzo zmęczona albo hotel pozwala ci naprawdę odpocząć od codziennych obowiązków, możesz spać bardzo dobrze już pierwszej nocy.
Jak przygotować się do snu w hotelu?
Warto zachować wieczorną rutynę znaną z domu, ograniczyć korzystanie z telefonu przed snem, zadbać o ciemny i chłodny pokój oraz zabrać ze sobą znajomy przedmiot, który kojarzy się z odpoczynkiem.
