Czy istnieje książka, którą można uczciwie nazwać najlepszą na świecie? To pytanie brzmi trochę jak literackie wyzwanie bez jednej poprawnej odpowiedzi. Każdy czytelnik ma przecież własne odkrycia, ukochanych bohaterów i historie, które zostały z nim na dłużej. Mimo to podjęto próbę stworzenia rankingu najważniejszych dzieł literatury. Co ciekawe, zwycięzca nie jest najnowszym bestsellerem ani powieścią, która podbiła listy sprzedaży w ostatnich latach.
W artykule przeczytasz:
- jak powstał jeden z najbardziej znanych rankingów najlepszych książek świata i kto brał udział w jego tworzeniu,
- dlaczego właśnie jedna powieść zdobyła wyjątkowe wyróżnienie wśród setek wybitnych dzieł,
- o czym opowiada „Don Kichot” Miguela de Cervantesa i dlaczego ta historia wciąż jest aktualna,
- co sprawiło, że książka napisana ponad 400 lat temu do dziś inspiruje kolejne pokolenia czytelników,
- czy „Don Kichot” rzeczywiście może być uznany za najlepszą powieść wszech czasów, czy jest to jednak kwestia indywidualnego spojrzenia.
Jak wybrano najlepszą książkę świata?
W 2002 roku norweski klub książki Bokklubben razem z Norweskim Instytutem Nobla przeprowadził wyjątkowy literacki projekt. Do udziału zaproszono 100 pisarzy z 54 krajów. Każdy z nich miał wskazać dziesięć książek, które jego zdaniem miały największy wpływ na rozwój światowej literatury.
Pomysł był prosty, ale niezwykle ciekawy: zamiast tworzyć ranking wyłącznie z perspektywy jednej kultury, oddano głos twórcom reprezentującym różne języki, kontynenty i tradycje literackie. Dzięki temu powstała lista oparta na wielu spojrzeniach i doświadczeniach.
Efektem tego projektu była kolekcja znana jako „The 100 Best Books of All Time”, która później stała się podstawą serii Bokklubben World Library. Organizatorzy nie stworzyli jednak klasycznej listy od pierwszego do setnego miejsca. Wszystkie wybrane książki uznano za równie ważne. Wyjątek zrobiono tylko dla jednego dzieła.
fot. Pexels/ Abner Navarro
Przeczytaj też: Książki o dojrzałej miłości, idealne na letnie wieczory. Te historie czyta się inaczej po trzydziestce
„Don Kichot” został uznany za najważniejszą powieść wszech czasów
Podczas ogłoszenia wyników 8 maja 2002 roku w Oslo specjalne wyróżnienie otrzymał „Don Kichot” autorstwa Miguela de Cervantesa. Powieść zdobyła zdecydowanie najwięcej głosów – około 50 procent więcej nominacji niż kolejna książka w zestawieniu.
Dlaczego właśnie ta historia okazała się tak ważna? „Don Kichot” często nazywany jest pierwszą nowoczesną powieścią. Cervantes stworzył dzieło, które wykraczało poza typową opowieść przygodową. Połączył humor, refleksję nad ludzkimi marzeniami i krytyczne spojrzenie na świat.
Książka opowiada o szlachcicu Alonso Quijano, który pod wpływem romansów rycerskich zaczyna wierzyć, że sam jest błędnym rycerzem. Wyrusza w podróż, podczas której próbuje walczyć ze złem i naprawiać rzeczywistość, choć często zupełnie inaczej postrzega ją niż osoby wokół niego. Towarzyszy mu wierny Sancho Pansa, który stara się sprowadzać swojego go na ziemię.
To właśnie połączenie idealizmu z codziennością sprawia, że historia pozostaje aktualna mimo upływu ponad czterystu lat. Cervantes pokazał, że literatura może nie tylko opowiadać wydarzenia, ale także zadawać pytania o człowieka, jego wyobraźnię i sposób patrzenia na świat.
Czy „Don Kichot” naprawdę jest najlepszą książką w historii?
Odpowiedź zależy od tego, czego szukamy w literaturze. Dla jednych najważniejsza będzie powieść, która zmieniła sposób pisania. Dla innych ta, która najlepiej opisuje ludzkie emocje albo pozostawia największe wrażenie.
Na świecie istnieje wiele wyjątkowych książek i stworzenie jednego, idealnego rankingu byłoby niezwykle trudne. Gdybym sama miały wskazać kilka najważniejszych powieści wszech czasów, prawdopodobnie długo zastanawiałabym się nad wyborem. Takiego zadania podjęła się jednak redakcja Encyclopaedia Britannica – jedna z najstarszych i najbardziej cenionych encyklopedii świata. Jej zestawienie obejmowało 12 powieści, które miały szczególny wpływ nie tylko na literaturę, ale również na sposób, w jaki rozumiemy rzeczywistość. Wśród wyróżnionych dzieł również znalazł się „Don Kichot”. Przypadek? Nie sądzę…
Przeczytaj też: Literacka lista must-read. Oto 12 najważniejszych powieści wszechczasów
Pytania i odpowiedzi
Jaka książka została uznana za najlepszą na świecie?
Według międzynarodowego plebiscytu Bokklubben z 2002 roku najważniejszą książką wszech czasów został uznany „Don Kichot” Miguela de Cervantesa.
O czym jest „Don Kichot”?
To historia Alonso Quijano, który pod wpływem opowieści rycerskich postanawia zostać błędnym rycerzem. Wraz ze swoim giermkiem Sancho Pansą przeżywa serię przygód, podczas których miesza świat wyobraźni z rzeczywistością.
Czy istnieje oficjalny ranking najlepszych książek świata?
Nie ma jednego uniwersalnego rankingu, który wszyscy uznaliby za obowiązujący. Listy takie jak Bokklubben czy zestawienia Encyclopaedia Britannica są próbą wskazania dzieł o największym znaczeniu, ale wybór najlepszej książki zawsze pozostaje częściowo kwestią gustu.
