Jeszcze niedawno ich nazwiska funkcjonowały głównie w środowisku kolekcjonerów i historyków sztuki. Dziś prace polskich artystek biją rekordy aukcyjne, trafiają do międzynarodowych galerii i coraz mocniej wpływają na sposób opowiadania o sztuce współczesnej. Majowe wystawy w DESA Unicum pokazują ten proces w szerokiej perspektywie, bo od powojennej awangardy, aż po najmłodsze pokolenie twórczyń.
W artykule przeczytasz:
- jak zmieniała się pozycja polskich artystek od powojennej awangardy do dziś,
- dlaczego nazwiska Ewy Juszkiewicz i Agaty Kus coraz mocniej wybrzmiewają na międzynarodowym rynku sztuki,
- czym dziś zachwyca twórczość Marii Jaremy i dlaczego jej prace osiągają rekordowe ceny,
- o artystkach młodego pokolenia, które podejmują temat kobiecej tożsamości, relacji i społecznych napięć,
- jakie rzadko pokazywane dzieła Kantora, Wróblewskiego czy Uklańskiego można zobaczyć na wystawie,
- dlaczego majowe ekspozycje w DESA Unicum mają niemal muzealny charakter,
- oraz co warto wiedzieć przed wizytą na dwóch bezpłatnych wystawach sztuki współczesnej w Warszawie.
Wystawy w DESA Unicum – maj 2026: sztuka kobiet w centrum uwagi
Dwie równolegle prezentowane ekspozycje, czyli „Nowe Pokolenie po 1989” oraz „Klasycy Awangardy po 1945”, prowadzą przez niemal sto lat polskiej sztuki współczesnej. Wśród 145 prac znalazły się dzieła artystek reprezentujących różne generacje, doświadczenia i języki twórcze.
Obok nazwisk takich jak Maria Jarema, Teresa Tyszkiewicz czy Dorota Kuźnik, uwagę przyciągają również twórczynie młodszego pokolenia, m.in. Agata Kus i Ewa Juszkiewicz, które coraz mocniej zaznaczają swoją obecność na międzynarodowym rynku sztuki.
To właśnie nazwiska Juszkiewicz i Kus znalazły się w tegorocznym rankingu Artprice 2025 obejmującym najbardziej pożądanych twórców nurtu ultra contemporary. Ten sukces dobrze pokazuje, jak bardzo zmieniła się pozycja polskich artystek w globalnym obiegu sztuki.
Przeczytaj też: Cichy autor polskich ikon wizualnych. Bezpłatna wystawa prac Karola Śliwki w Warszawie

Dorota Kuźnik – “Szeptuchy”, fot. materiały prasowe
Maria Jarema wraca do centrum zainteresowania
Jednym z najmocniejszych punktów wystawy pozostaje prezentacja prac Maria Jarema, nazywanej często „Jaremianką”. Jej twórczość od kilku lat przeżywa wyraźny renesans – zarówno instytucjonalny, jak i kolekcjonerski.
Po głośnej obecności artystki na wystawie „Kwestia Kobieca” w warszawskim Muzeum Sztuki Nowoczesnej, publiczność może zobaczyć jej prace także w DESA Unicum. Szczególną uwagę zwraca obraz „Rybak” z 1948 roku, powstały pod koniec życia artystki.
Historia Marii Jaremy dobrze pokazuje, jak wiele determinacji wymagało od kobiet funkcjonowanie w świecie sztuki XX wieku. Studiowała ona rzeźbę u Xawerego Dunikowskiego, podróżowała do Paryża, szukała własnego języka artystycznego i konsekwentnie przekraczała granice przypisywane kobietom w tamtym czasie. Dziś jej monotypie należą do najrzadziej pojawiających się prac na rynku i osiągają rekordowe ceny.

Maria Jarema – “Rybak”, fot. materiały prasowe
Nowe pokolenie artystek mówi własnym językiem
Wystawa „Nowe Pokolenie po 1989” wyraźnie pokazuje, że współczesne artystki coraz częściej opowiadają o doświadczeniach kobiet bez potrzeby wpisywania się w narzucone schematy.
W pracach Natalia Bażowska pojawia się temat zmiany i budowania własnych zasad. Z kolei Dorota Kuźnik w cyklu „Sisterhood” koncentruje się na relacjach między dziewczynkami i nastolatkami, pokazując codzienność z perspektywy solidarności, napięcia i doświadczenia przemocy.
Interesująco wybrzmiewa także obecność Małgorzata Rittersschild, której prace po latach wracają do obiegu artystycznego. Jej twórczość dotyka pamięci, traumy i odbudowywania tożsamości – tematów, które pozostają zaskakująco aktualne.

Natalia Bażowska -“Zmieniacz gry”, fot. materiały prasowe
Kantor, Wróblewski i rzadko pokazywane dzieła
Choć kobieca perspektywa jest jednym z najmocniejszych motywów obu ekspozycji, DESA Unicum prezentuje także ważne nazwiska polskiej sztuki powojennej.
Na wystawie można zobaczyć prace Tadeusza Kantora, Andrzeja Wróblewskiego, Jerzego Nowosielskiego czy Henryka Stażewskiego. Wśród najciekawszych obiektów znalazł się wielkoformatowy rysunek Wróblewskiego, czyli szkic do kompozycji znajdującej się dziś w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie.
Uwagę przyciąga również obecność Piotr Uklański oraz debiutującego w DESA Unicum Jędrzej Bieńko, którego nazwisko coraz częściej pojawia się w kontekście młodej polskiej sceny artystycznej.
Co warto wiedzieć przed wizytą w DESA Unicum?
Obie wystawy można oglądać bezpłatnie. Jeśli chcesz zobaczyć “Sztukę Współczesną. Nowe Pokolenie po 1989” masz czas do 21 maja. Z kolei “Sztuka Współczesna. Klasycy Awangardy po 1945” będzie dostępna do 28 maja.
Przeczytaj też: Malwina Konopacka zamieniła kultowe słodycze w sztukę. Poznaj „Formę smaku”

Teresa Tyszkiewicz – “Krzyż”, fot. materiały prasowe
Pytania i odpowiedzi
Jakie wystawy można zobaczyć w DESA Unicum w maju 2026?
W DESA Unicum prezentowane są dwie wystawy: „Sztuka Współczesna. Nowe Pokolenie po 1989” oraz „Sztuka Współczesna. Klasycy Awangardy po 1945”.
Do kiedy trwają wystawy w DESA Unicum?
Wystawę „Nowe Pokolenie po 1989” można oglądać do 21 maja, natomiast ekspozycja „Klasycy Awangardy po 1945” trwa do 28 maja.
Czy wystawy w DESA Unicum są bezpłatne?
Tak, obie wystawy są dostępne dla zwiedzających bezpłatnie.
Gdzie znajduje się DESA Unicum?
Siedziba DESA Unicum mieści się przy ul. Pięknej 1A w Warszawie.
