Nie jest to obraz, rysunek ani fotografia. Tym razem pod młotek trafi prywatny komputer Zdzisława Beksińskiego. Zanim jednak to się stanie, możesz zobaczyć go na żywo podczas wystawy „Design. Kult nowoczesności” w DESA Unicum.
W tekście przeczytasz:
- dlaczego prywatny komputer artysty to coś więcej niż ciekawostka kolekcjonerska,
- co mówi o warsztacie i codzienności Beksińskiego moment jego przejścia z analogu do świata cyfrowego,
- jak rynek sztuki wycenia dziś osobiste przedmioty twórców i dlaczego ich znaczenie rośnie,
- w jaki sposób wystawa „Design. Kult nowoczesności” opowiada o przemianach estetyki i technologii po 1945 roku,
- co łączy komputer Beksińskiego z modernistycznym New Lookiem, projektami Jorge Zalszupina i twórczością Władysława Wołkowskiego,
- oraz dlaczego czasem to najskromniejszy eksponat najpełniej odsłania historię artysty.
Prywatny komputer Zdzisława Beksińskiego na sprzedaż
Rynek sztuki od lat pokazuje, że kolekcjonerzy szukają dziś nie tylko dzieł, ale i kontekstu. Liczy się autentyczność, udokumentowane pochodzenie, historia przedmiotu. Właśnie dlatego prywatny Apple Macintosh Classic, z którego korzystał Beksiński, budzi tak duże zainteresowanie.
Sprzęt zostanie wystawiony na aukcji po zakończeniu ekspozycji w warszawskiej DESA Unicum. Prezentacja zbiega się z 96. rocznicą urodzin artysty – twórcy, którego dorobek od dekad pozostaje jednym z najmocniejszych punktów odniesienia dla polskiej sztuki powojennej.
fot. materiały prasowe
Przeczytaj też: Wystawy w lutym 2026 w Warszawie – 7 ekspozycji idealnych na końcówkę zimy
Apple Macintosh Classic Beksińskiego – technologia z prozaicznego powodu
Historia zakupu komputera nie ma w sobie nic z technologicznej fascynacji. Beksiński przez lata pisał na maszynie. On i jego syn, Tomasz Beksiński, używali identycznych modeli. Gdy jedna z maszyn się psuła, zaczynało się rodzinne „pożyczanie”, które skutecznie dezorganizowało pracę.
Rozwiązanie? Komputer z klawiaturą możliwie zbliżoną do tej, do której był przyzwyczajony. Macintosh miał być praktycznym narzędziem – taką wygodną maszyną do pisania. I przez kilka lat właśnie taką funkcję pełnił.
Poszedłem zatem do sklepu, kupiłem Classica, tak zwaną ‘lodówkę’, i jako maszyna do pisania służył mi on przez dobre pięć lat – powiedział artysta w rozmowie z Jackiem Borowskim.
Z czasem jednak stał się czymś więcej. Posłużył do porządkowania tekstów, archiwizowania materiałów, pracy z obrazem. Dodam, że właśnie ten moment przejścia – z analogowego świata negatywów i płócien do cyfrowego porządkowania obrazu – czyni ten egzemplarz tak istotnym z perspektywy historii sztuki.
„Design. Kult nowoczesności” – więcej niż wystawa przedmiotów
Komputer Beksińskiego to nie jedyna niespodzianka, którą ma dla nas DESA Unicum. Nowa ekspozycja to bowiem ponad 150 obiektów: meble, lampy, ceramika, tkaniny. Jednak jej siłą nie jest liczba eksponatów, lecz narracja. Kuratorzy prowadzą widza przez powojenne poszukiwania funkcjonalności, eksperymenty materiałowe i redefinicję pojęcia nowoczesności.
fot. materiały prasowe
Komputer Beksińskiego wpisuje się w tę opowieść naturalnie. Pokazuje, że modernizacja nie odbywała się wyłącznie w pracowniach projektantów czy w wielkich fabrykach. Czasem zaczynała się przy biurku – od decyzji, która miała uprościć codzienność.
Wystawę można oglądać do 26 lutego w siedzibie DESA Unicum. Co istotne, wstęp jest bezpłatny!
Rynek kolekcjonerski: dlaczego osobiste przedmioty artystów zyskują na wartości?
Aukcje pokazują wyraźny trend. Konkrety? Przedmioty codziennego użytku należące do znanych osób osiągają ceny porównywalne z dziełami sztuki. Koncertowy sweter Kurta Cobaina, okulary Johna Lennona czy wieczorowa suknia Diany Spencer stały się obiektami pożądania nie tylko fanów, ale i poważnych kolekcjonerów.
Dlaczego? Powodów może być wiele, niemniej mowa o zwyczajnych rzeczach niezwyczajnych ludzi.
New Look i polska odpowiedź na nowoczesność
Wystawa przypomina również, że modernizm miał wiele odsłon. W modzie przełom symbolizowała kolekcja Christian Dior z 1947 roku. W Polsce potrzeba świeżości wyraziła się w ceramice lat 50. i 60. A zatem poza komputerem Zdzisława Beksińskiego będzie można podziwiać między innymi abstrakcyjne dekoracje inspirowane twórczością Pablo Picasso. Uproszczone linie i odważne kolory były próbą wprowadzenia estetycznej lekkości do powojennej rzeczywistości. Design stawał się nośnikiem aspiracji i miał być funkcjonalny, ale też budować poczucie nowoczesnego stylu życia.
Jorge Zalszupin i globalny modernizm z polskim rodowodem
Międzynarodową perspektywę reprezentują projekty Jorge Zalszupin, czyli architekta urodzonego w Warszawie, który po wojnie rozwijał karierę w Brazylii, tworząc markę L’Atelier. Jego meble do dziś są przykładem harmonii między funkcjonalnością a luksusem materiałów.
fot. materiały prasowe
W dialog z tym podejściem wchodzi twórczość Władysław Wołkowski, który udowodnił, że nawet wiklina może stać się medium nowoczesnej formy…
fot. materiały prasowe
Przeczytaj też: Van Gogh w Krakowie. Jedyny taki obraz w Polsce trafił do nowej galerii
