Pojawia się po cichu, najpierw na dłoniach, później przenosi się na szyję, dekolt, a z czasem widać ją na twarzy. Pergaminowa skóra jest przebiegła. Wygląda delikatnie, ale wizualnie jest niemalże przezroczysta, szybko się marszczy, a do tego reaguje na słońcem przesuszenie, odwdzięczając specyficzną fakturą. Czym jest pergaminowa skóra i jak się jej pozbyć? Opowiadam wszystko ze szczegółami.
W artykule przeczytasz:
- czym jest pergaminowa skóra i czy to problem medyczny;
- jak odróżnić zwykłą suchość cery od utraty gęstości skóry;
- co wpływa na tworzenie się pergaminowej skóry;
- jak zadbać o cerę;
- kiedy potrzebna jest specjalistyczna pomoc.
Pergaminowa skóra – czym jest? Problem przejściowy czy sygnał, że coś się dzieje?
Określenie pergaminowej skory funkcjonuje w dwóch znaczeniach. W medycynie oznacza skórę pergaminowatej i barwnikowej, czyli xeroderma pigmentosum i odnosi się do choroby genetycznej, w której skóra jest wrażliwa na promieniowanie UV. Osoby dotknięte tą przypadłością mogą reagować bardzo silnie nawet na najmniejszą ekspozycję na słońce.
Za to w branży beauty pergaminowa skóra jest czymś innym. W tym pojęciu mieści się skóra cienka, sucha, pomarszczona i przede wszystkim wiotka. Nazwa odnosi się do tego, że cera przypomina papier. Bardzo często łączy się z fotostarzeniem, utratą jędrności i spadkiem gęstości skóry. Co prawda nie jest formalną diagnozą, ale trafnie opisuje sam wygląd skóry.
Działa na zmarszczki jak „botoks w tubce”, a kosztuje grosze. Ta apteczna metoda to hit

fot. IG @crownaffair
Jak rozpoznać pergaminową skórę od innych przypadłości i oznak starzenia się?
Nie jest trudno wyłapać symptomy powstawania pergaminowej skóry, ale trzeba wiedzieć na co zwracać uwagę, mianowicie: w pierwszej kolejności rzucają się w oczy naczynia krwionośne, wyraźnie widoczne, szczególnie na dłoniach i przedramionach. Widać też, że skóra twarzy szybciej się marszczy i nie wraca do poprzedniego stanu, a w odczuciu jest ściągnięta, szorstka i mało sprężysta. Bywa, że pozostają na niej drobne zagniecenia utrzymujące się dłuższy czas.
Pergaminową skórę widać dobrze na dłoniach, zwłaszcza gdy często są wystawione na słońce, chłód, a także mają częsty kontakt z detergentami, przy skąpiej pielęgnacji. Podobnie szyja i dekolt – miejsca, które przez lata dostają mniej uwagi niż twarz, choć są równie narażone na promieniowanie UV.
Trzeba też zaznaczyć, że nie chodzi o zwykłą suchość, którą niwelują kremy. W pergaminowej skórze brakuje elastyczności, czuć jedynie ściągnięcie i nie pomagają na nią kremy, bo po chwili znowu daje o sobie znać.
Dlaczego skóra traci gęstość i zaczyna wyglądać jak cienki papier?
Proces powstawania pergaminowej skóry nierozłącznie łączy się ze starzeniem. Kiedy z wiekiem skóra naturalnie produkuje mniej kolagenu, elastyny i kwasu hialuronowego, traci jędrność, gorzej zatrzymuje wodę, wolniej się regeneruje. Całość przyspiesza, gdy przez lata wystawiasz skórę na działanie słońca bez ochrony.
Promieniowanie UV jest jednym z głównych czynników fotostarzenia. Odpowiada za przebarwienia, utratę sprężystości, drobne zmarszczki i szorstkość, prowadząc niekiedy do głębszych zmian, takich jak właśnie skóra pergaminowa. Właśnie dlatego ta przypadłość występuje tam, gdzie słońce ma kontakt ze skórą: twarzy, rękach, ramionach, szyi.
Inne przyczyny powstawania pergaminowej skóry to m.in. palenie papierosów, przewlekły stres, mała ilość snu, niedobory żywieniowe, szybkie wahania masy ciała oraz niektóre leki. Odpowiedzialne za to są też stosowane długotrwałe kortykosteroidy, ponieważ prowadzą do ścieńczenia skóry, a w dalszej konsekwencji do zmiany jej wyglądu, częstszego powstawania siniaków i w takim wypadku może być konieczna konsultacja lekarska.
Czy pielęgnacja może przyczynić się do powstawania pergaminowej skóry? Owszem, szczególnie ta agresywna, ze zbyt mocnymi peelingami, kwasami oraz ubogie w składniki pielęgnacyjne kremy i balsamy.

fot. IG @grantworld
Pielęgnacja skóry pergaminowej – co może pomóc przywrócić skórze sprężystość?
Da się pozbyć pergaminowej skóry dzięki pielęgnacji, ale trzeba mieć na uwadze, że jest to wymagający czasu proces. Podstawą jest odbudowa bariery hydrolipidowej, czyli tej warstwy, która pomaga zatrzymać wodę i chroni przed podrażnieniami. Do tego celu dobrze jest zaopatrzyć sie w kosmetyki zawierające ceramidy, glicerynę, kwas hialuronowy, skwalan, peptydy, pantenol i lipidy, czyli to, co ma działanie łagodzące oraz nawilżające.
W kosmetyczce warto mieć: głęboko nawilżający krem o bogatej konsystencji, delikatne pianki myjące, a do demakijażu gęste kremy, balsamy lub olejki, zamiast klasycznego płynu micelarnego. Przydatne będą też nowoczesne toniki-mleczka, takie esencje o mlecznej formule, które doskonale nawilżają i łagodzą podrażnienia.
Na czas rekonwalescencji należy odłożyć na bok silne substancje aktywne, takie jak retinol, retinal, kwasy. Dopóki skóra nie odzyska komfortu, będzie jedynie ulegała podrażnieniom.
SPF nie tylko na twarz. To dłonie, szyja i dekolt najczęściej zdradzają fotostarzenie
Temu aspektowi warto poświęcić osobny akapit. Nadal wiele kobiet ignoruje zagrożenia związane z promieniowaniem UV, ignorując ochronę. Tymczasem jest to jeden z głównych powodów tworzenia się pergaminowej skóry. Być może wymaga to pewnej zmiany nawyków, niemniej jednak profilaktyka fotostarzenia jest podstawą. Należy każdego dnia nakładać na twarz krem z SPF z wysokim filtrem 50. Trzeba mieć na uwadze, że powinien być aplikowany na twarz również wtedy, gdy nie wychodzisz z domu – do wewnątrz też docierają promienie słoneczne.
Kolejna ważna sprawa: nakładanie kremu na dekolt, szyję i dłonie, a przy krótkich rękawach na całe ręce. Być może jest to kwestia przyzwyczajenia, ale po pewnym czasie da się zauważyć, że skóra zyskuje lepszą kondycję i na dłużej pozostaje elastyczna. Pomaga też zniwelować efekt pergaminowej skóry.

fot. IG @jen_wonders
Tego cienka skóra nie wybacza – peelingi, kwasy i trendy pogłębiają problem
Wróćmy jeszcze na chwilę do pielęgnacji, ponieważ łatwo tu o błędy, a pergaminowa skóra nie znosi przesady. Nie służą jej częste złuszczanie, mocne peelingi mechaniczne, wysokie stężenia kwasów, kosmetyki z dużą ilością alkoholu i intensywne tarcie. Po prostu lepiej z tego zrezygnować. Często bardziej służy jej pielęgnacyjny minimalizm.
Ostrożność warto zachować także przy trendach z mediów społecznościowych. Domowe mikronakłuwanie, przypadkowe łączenie retinoidów z kwasami czy testowanie kilku aktywnych kosmetyków naraz może skończyć się zaczerwienieniem, pieczeniem i naruszeniem bariery ochronnej.
Zabiegi na cienką i wiotką skórę. Kiedy krem przestaje wystarczać?
Kosmetyki mogą poprawić nawilżenie, komfort i wygląd skóry, ale nie zawsze poradzą sobie z wyraźną wiotkością, szczególnie gdy jest utrwalona. Wówczas warto wybrać się do gabinetu, gdzie specjalistka dobierze indywidualny plan naprawczy. Zazwyczaj zabiegi skupiają się na pobudzeniu skóry do pracy, do czego wykorzystuje się m.in. lasery frakcyjne, radiofrekwencję mikroigłową, mezoterapię i biostymulatory.
To nie są jednak zabiegi dla każdego ani na każdy moment. Przy cienkiej skórze ważna jest kwalifikacja u specjalisty, ocena stanu skóry, tendencji do przebarwień, przyjmowanych leków i ogólnego zdrowia. Dobrze przeprowadzona terapia może poprawić napięcie i strukturę skóry, ale zbyt intensywne działanie może ją podrażnić.
Najrozsądniej traktować zabiegi jako uzupełnienie, nie zastępstwo codziennej pielęgnacji. Bez ochrony UV, nawilżania i odbudowy bariery efekty będą mniej trwałe.

fot. IG @vanesalorenzo_
W jakich sytuacjach należy zgłosić się po pomoc lekarską?
Do dermatologa należy bezwzględnie zgłosić się wtedy, gdy skóra nagle staje się bardzo cienka, zaczyna pękać, często pojawiają się siniaki bez wyraźnego powodu albo rany goją się wolniej niż zwykle. Niepokojące są także nowe, szybko rosnące, krwawiące lub niegojące się zmiany skórne.
Szczególnej uwagi wymagają silne reakcje na słońce, takie jak oparzenia po krótkiej ekspozycji, intensywne piegi, światłowstręt, problemy z oczami i nietypowe przebarwienia. Jest to już sytuacja wymagająca pogłębionej diagnostyki, bo mówimy o problemie medycznym.
Dobrze dobrana pielęgnacja potrafi sprawić, że pergaminowa skóra wygląda spokojniej, zdrowiej i bardziej komfortowo. Potrzebuje ochrony przed słońcem, składników wzmacniających barierę, odrobiny lipidów i regularności. Może i efekt wymaga czasu, ale jest warty wysiłku. Do tego nowe nawyki dają szansę, że pergaminowa skóra już nigdy więcej nie powróci.
Pytania i odpowiedzi
Co to jest pergaminowa skóra?
Pergaminowa skóra to określenie skóry cienkiej, suchej, wiotkiej i delikatnie pomarszczonej, która przypomina zmięty papier. W medycynie podobne określenie może odnosić się także do rzadkiej choroby genetycznej – skóry pergaminowatej i barwnikowej.
Jak wygląda pergaminowa skóra?
Pergaminowa skóra jest cienka, mniej sprężysta, często szorstka i bardziej przezroczysta, przez co naczynia krwionośne mogą być lepiej widoczne. Najczęściej pojawia się na dłoniach, szyi, dekolcie, ramionach i w okolicy oczu.
Od czego robi się pergaminowa skóra?
Najczęściej wpływają na nią starzenie skóry, promieniowanie UV, utrata kolagenu, przesuszenie, palenie papierosów i zbyt agresywna pielęgnacja. Do ścieńczenia skóry mogą przyczyniać się także niektóre leki, zwłaszcza długo stosowane kortykosteroidy.
Czy pergaminowa skóra jest chorobą?
W potocznym znaczeniu pergaminowa skóra nie jest chorobą, tylko opisem wyglądu skóry, która stała się cienka i wiotka. Jeśli jednak skóra bardzo silnie reaguje na słońce, pojawiają się nietypowe przebarwienia lub trudno gojące się zmiany, konieczna jest konsultacja z dermatologiem.
Jak pielęgnować pergaminową skórę?
Pergaminowa skóra potrzebuje łagodnego oczyszczania, intensywnego nawilżenia i odbudowy bariery hydrolipidowej. W kosmetykach warto szukać ceramidów, gliceryny, kwasu hialuronowego, skwalanu, pantenolu, peptydów i lipidów.
Czy SPF pomaga na pergaminową skórę?
Tak, codzienna ochrona przeciwsłoneczna pomaga spowolnić fotostarzenie, które jest jedną z głównych przyczyn ścieńczenia i wiotkości skóry. Krem z SPF warto nakładać nie tylko na twarz, ale też na szyję, dekolt, dłonie i ramiona.
Czego unikać przy pergaminowej skórze?
Przy pergaminowej skórze lepiej unikać mocnych peelingów, wysokich stężeń kwasów, kosmetyków z dużą ilością alkoholu i intensywnego tarcia. Skóra cienka i wiotka łatwo ulega podrażnieniom, dlatego zwykle lepiej reaguje na prostą, regularną pielęgnację.
Czy można pozbyć się pergaminowej skóry?
Można poprawić jej wygląd, nawilżenie, elastyczność i komfort, ale wymaga to czasu oraz regularnej pielęgnacji. Przy większej wiotkości pomocne mogą być zabiegi gabinetowe, takie jak mezoterapia, radiofrekwencja mikroigłowa, lasery frakcyjne lub biostymulatory.
Kiedy z pergaminową skórą iść do dermatologa?
Do dermatologa warto zgłosić się, gdy skóra nagle staje się bardzo cienka, pęka, łatwo siniaczy się albo rany goją się wolniej niż zwykle. Konsultacji wymagają też krwawiące, szybko rosnące, niegojące się zmiany oraz silne reakcje na słońce.
Czy pergaminowa skóra pojawia się tylko u starszych osób?
Nie, pergaminowa skóra częściej pojawia się z wiekiem, ale może dotyczyć także młodszych osób. Sprzyjają jej nadmierna ekspozycja na słońce, przesuszenie, zbyt mocna pielęgnacja, palenie papierosów i osłabiona bariera ochronna skóry.
Czytaj także: Jak zmienia się skóra na każdym etapie życia? Omawiamy największe urodowe przełomy i skoki starzeniowe
Zdjęcie główne: IG @vanesalorenzo_
