SPF chroni skórę przed promieniowaniem UV, ale nie jest jedyną rzeczą, która decyduje o jej wyglądzie. Skąd biorą się przedwczesne zmarszczki? Nie tylko ze słońca! To jeden z elementów, który składa się na to, w jakiej kondycji jest nasza skóra. Należą do nich geny, sposób odżywiania, jakość snu, stres, używki, aktywność fizyczna, a nawet powietrze. Sprawdź, co naprawdę decyduje o tym, kiedy na twarzy pojawiają się zmarszczki, przebarwienia i utrata jędrności.
W tym artykule przeczytasz:
- dlaczego wiek nie jest jedynym czynnikiem, który decyduje o tym, jak szybko starzeje się skóra,
- jak geny, naturalna pigmentacja i pochodzenie wpływają na wygląd skóry wraz z upływem lat,
- dlaczego życie w mieście i kontakt z zanieczyszczonym powietrzem mogą sprzyjać powstawaniu przebarwień,
- jak cukier, wysoko przetworzone produkty i sposób przygotowywania jedzenia mogą wpływać na kolagen i elastynę,
- dlaczego palenie papierosów i częste picie alkoholu mogą przyspieszać pojawianie się oznak starzenia,
- jak przewlekły stres, niewystarczająca ilość snu i brak ruchu odbijają się na kondycji skóry,
- jakie proste zmiany w codziennym stylu życia możesz wprowadzić, żeby lepiej zadbać o skórę i jej kondycję.
Dlaczego jedni starzeją się wolniej, a inni szybciej? Oto co wpływa na zmarszczki
Starzenie się skóry jest związane nie tylko z wiekiem. Naukowcy rozróżniają starzenie wewnętrzne, na które wpływają przede wszystkim upływ czasu i czynniki genetyczne oraz starzenie zewnętrzne, związane ze środowiskiem i stylem życia. To właśnie ta druga grupa jest szczególnie interesująca, ponieważ na część tych czynników mamy wpływ. W przeglądzie badań opublikowanym w „Scientific Reports” wskazano siedem czynników, które wiążą się z różnymi oznakami starzenia skóry.
Przeczytaj też: Eksperci wskazują idealną temperaturę wody do mycia twarzy. Cera natychmiast odzyskuje blask
Wiek ma znaczenie, ale nie tylko on postarza skórę
Z czasem skóra stopniowo traci swoją jędrność i elastyczność. Pojawiają się drobne linie, a później zmarszczki i przebarwienia. Biologia w tym wypadku jest nieugięta i wraz z wiekiem produkujemy mniej kolagenu i elastyny, czyli białek odpowiadających za sprężystość i podporę skóry. Natomiast, jak wytłumaczyć zjawisko, kiedy dwie kobiety mają 40 lat, a jedna wygląda na 50, a druga na 30? To pokazuje, że na tempo tych zmian wpływa jednak nie tylko liczba świeczek na torcie.
Geny też mają wpływ na to, jak starzeje się skóra
Badania pokazują, że u osób o różnym pochodzeniu etnicznym oznaki starzenia pojawiają się w innym tempie. Jedna grupa ma zdecydowanie większą ilość melaniny, czyli naturalnego barwnika skóry, który zapewnia lepszą naturalną ochronę przed częścią szkodliwego działania promieniowania UV. Do tego ogromne znaczenie ma struktura i grubość skóry, która różni się od genów i pochodzenia.
Dlatego osoby z jasną skórą borykają się z słabszą ochroną przed promieniowaniem UV. W efekcie zmarszczki, utrata elastyczności czy inne oznaki fotostarzenia mogą pojawiać się wcześniej. Z kolei przy ciemniejszej skórze zmiany związane ze starzeniem częściej dotyczą nierównego kolorytu, przebarwień i melasmy.
Instagram @franziskanazarenus
Smog też może odbić się na wyglądzie skóry
To gdzie mieszkasz ma ogromne znaczenie. Skóra nie tylko musi radzić sobie z promieniowaniem UV, ale również z zanieczyszczeniami. Szczególne znaczenie mają drobne pyły zawieszone, zwłaszcza PM2,5, dwutlenek azotu oraz substancje znajdujące się w spalinach. Stały kontakt z zanieczyszczonym powietrzem może mieć związek przede wszystkim z powstawaniem przebarwień.
Zanieczyszczone powietrzne najczęściej znajduje się w miastach, w okolicach fabryk i przy autostradach. Naukowcy wskazują, że osoby mieszkające w takich środowiskach są bardziej narażone na stany zapalne, a także degradację macierzy zewnątrzkomórkowej, w tym kolagenu.
Fot. pinterest.com
Nie tylko cukry. Znaczenie ma też to, jak przygotowujesz posiłek
Od lat dietetycy alarmują, że duża ilość cukrów prostych i wysoko przetworzone produkty wpływają na starzenie się organizmu. Natomiast w przypadku cery ogromne znaczenie ma także, jak przygotowujesz jedzenie. Mocno przypieczone mięso, chrupiące frytki, bekon czy produkty długo smażone w wysokiej temperaturze zawierają więcej końcowych produktów zaawansowanej glikacji, czyli AGEs. To związki powstające między innymi podczas obróbki termicznej, które mogą wpływać na strukturę kolagenu i elastyny.
Dlatego smażenie, grillowanie czy mocne pieczenie sprzyjają ich tworzeniu bardziej niż gotowanie lub duszenie. Nie oznacza to oczywiście, że kawałek ciasta czy porcja frytek od razu odbije się na twarzy. Znaczenie ma przede wszystkim dieta stosowana przez długi czas, dlatego pojedyncze produkty nie powinny być traktowane jak wróg skóry.
Fot. pexels.com
Palenie to nie jedyny nawyk, który postarza skórę
Opublikowała już dziesiątki badań, które potwierdzają, że u osób palących częściej obserwuje się głębsze zmarszczki, szczególnie wokół ust, oczu i na czole, a także utratę jędrności skóry. Im większa i dłuższa ekspozycja na dym tytoniowy, tym wyraźniejsze mogą być te zmiany. Do tych uzależnień dochodzi oczywiście alkohol, który nasila stres oksydacyjny i stan zapalny – to zabójca dla kolagenu i elastyny.
Chodzisz późno spać? Krótko śpisz? Mamy złą wiadomość! Badania wskazują, że osoby śpiące słabo mogą mieć większą utratę wody przez skórę, wolniejszą regenerację bariery ochronnej, mniejszą elastyczność i bardziej widoczne oznaki starzenia. W jednym z badań kobiety śpiące regularnie 7 do 9 godzin miały lepsze parametry skóry niż osoby śpiące krócej i gorzej.
Do tego dochodzi przewlekły stres i brak aktywności fizycznej. Żyjesz w pędzie, jesz na szybko, co masz pod ręką i jesteś przez cały dzień w “trybie przetrwania”? Taki styl życia może odbijać się nie tylko na samopoczuciu, ale również na kondycji skóry.
Oto krótkie sprawdzone metody na poprawę stylu życia:
- Zwolnij. Wyjdź z pracy na kwadrans i przejdź się bez telefonu, bez załatwiania kolejnej sprawy po drodze. Taki krótki spacer pozwoli oderwać się od ekranu, rozładować napięcie i pobudzić krążenie.
- Stwórz swoją rutynę. Organizm lubi przewidywalność. Stałe pory snu, posiłków, pracy i odpoczynku mogą pomóc zmniejszyć codzienne napięcie i łatwiej złapać rytm, który służy zarówno głowie, jak i skórze.
- Pozwól sobie na odpoczynek. Nie każda wolna chwila musi być wypełniona kolejnym zadaniem. Zostaw sobie przynajmniej kilka godzin w tygodniu na nicnierobienie, może będzie to piątkowe popołudnie, a może leniwa niedziela bez budzika i listy rzeczy do odhaczenia. Organizm potrzebuje momentu, w którym naprawdę może zwolnić.
- Zarezerwuj czas na ruch. Nie musisz spędzać całego tygodnia na siłowni. Raz lub dwa razy w tygodniu rozłóż matę i sprawdź, co naprawdę sprawia ci przyjemność. Pilates, joga, taniec, basen, a może trening siłowy? Najlepsza aktywność to ta, do której chce się wracać.
- Znajdź kosmetyki, których naprawdę potrzebuje twoja skóra. Zamiast kupować kolejne nowości, wybierz jedno dobre serum, krem nawilżający czy produkt odpowiadający na konkretną potrzebę skóry i stosuj go regularnie. W pielęgnacji liczy się nie liczba kosmetyków na półce, ale konsekwencja i dobrze dobrane składniki.
Przeczytaj też: Heritage beauty. Pokolenie Z zagląda do kosmetyczek swoich babć
Pytania i odpowiedzi
Co najbardziej przyspiesza starzenie się skóry?
Na wygląd skóry wpływa wiele czynników, między innymi wiek, geny, promieniowanie UV, zanieczyszczenie powietrza, dieta, palenie papierosów, alkohol, stres i jakość snu. Nie na wszystkie mamy wpływ, ale część codziennych nawyków można zmienić.
Czy brak SPF naprawdę przyspiesza starzenie skóry?
Tak. Promieniowanie UV jest jednym z najważniejszych czynników zewnętrznego starzenia skóry. Regularna ekspozycja na słońce może przyczyniać się do powstawania zmarszczek, przebarwień i utraty elastyczności. SPF nie zatrzyma jednak naturalnego starzenia, dlatego ochrona przeciwsłoneczna powinna być jednym z elementów codziennej pielęgnacji.
Czy dieta może wpływać na powstawanie zmarszczek?
Tak, szczególnie jeśli przez długi czas jest bogata w cukry i wysoko przetworzone produkty. Duża ilość cukru może sprzyjać glikacji białek, w tym kolagenu i elastyny. Znaczenie ma również sposób przygotowywania jedzenia, ponieważ smażenie, grillowanie i mocne pieczenie sprzyjają powstawaniu produktów końcowych zaawansowanej glikacji, czyli AGEs.
Czy stres postarza skórę?
Przewlekły stres może mieć wpływ na kondycję skóry i jej zdolność do regeneracji. Długotrwałe napięcie wiąże się między innymi z procesami zapalnymi i stresem oksydacyjnym, dlatego jeśli przez wiele miesięcy funkcjonujesz na wysokich obrotach, skóra również może odczuwać tego skutki.
Czy brak snu wpływa na starzenie skóry?
Tak. Regularne niewysypianie się może pogarszać regenerację skóry, zwiększać utratę wody i wpływać na jej elastyczność. Dlatego sen nie powinien być traktowany jako luksusowy dodatek do pielęgnacji, ale jedna z podstaw dbania o wygląd i kondycję skóry.
Czy palenie papierosów naprawdę postarza twarz?
Tak. Palenie jest jednym z najlepiej udokumentowanych czynników związanych z przedwczesnym starzeniem skóry. U osób palących częściej obserwuje się zmarszczki, utratę jędrności i gorszą kondycję skóry, szczególnie przy wieloletniej ekspozycji na dym tytoniowy.
Czy osoby mieszkające w mieście szybciej się starzeją?
Zanieczyszczenie powietrza może mieć wpływ na skórę, szczególnie na powstawanie przebarwień. Drobne pyły, między innymi PM2,5, oraz dwutlenek azotu mogą zwiększać stres oksydacyjny i nasilać procesy zapalne. Badania nad bezpośrednim wpływem smogu na zmarszczki są jednak mniej jednoznaczne niż te dotyczące pigmentacji.
Co można zrobić, żeby spowolnić starzenie skóry?
Podstawą jest ochrona przed promieniowaniem UV, odpowiednie nawilżanie i regularna, dobrze dobrana pielęgnacja. Znaczenie ma również styl życia, odpowiednia ilość snu, ruch, dieta i ograniczenie używek. Nie trzeba jednak zmieniać całego życia z dnia na dzień. Czasem dobrym początkiem jest po prostu spacer po pracy, wcześniejsze pójście spać albo zamiana kolejnego kosmetyku na jeden naprawdę potrzebny skórze.
