Hollywood przez dekady sprzedawało nam jedną wizję kobiecego życia – młodość jako centrum historii, a starzenie jako coś, czego lepiej nie pokazywać. Bohaterki po czterdziestce znikały z ekranów, podczas gdy ich filmowi partnerzy starzeli się bez przeszkód. Dziś jednak coraz częściej pojawia się pytanie: czy Hollywood jest gotowe w końcu na pokazanie procesu starzenia i opowiadanie historii kobiet takimi, jakie naprawdę są – z doświadczeniem, pragnieniami i kolejnymi rozdziałami życia?
W artykule przeczytasz:
- dlaczego dojrzałe bohaterki przez lata znikały z hollywoodzkich ekranów;
- jakie dane pokazują skalę ageizmu wobec aktorek;
- czy branża filmowa naprawdę zaczyna się zmieniać;
- które produkcje pokazują dojrzałość w nowy sposób;
- dlaczego realistyczne historie o starzeniu kobiet są dziś tak potrzebne.
Hollywood przez dekady „odsyłało” aktorki po czterdziestce na ekranową emeryturę
Jeśli spojrzeć na dane dotyczące reprezentacji w filmie, obraz jest dość jednoznaczny. Analiza USC Annenberg Inclusion Initiative pokazała, że wśród najpopularniejszych filmów w 2023 roku tylko trzy miały główną bohaterkę powyżej 45. roku życia. W tym samym czasie aż 32 produkcje opowiadały historie o mężczyznach w tym wieku. Można już mówic o systemowym schemacie usuwania dojrzałych kobiet z ekranów.
Statystyki dotyczące postaci filmowych również pokazują wyraźną nierówność. Tylko około 16 procent kobiecych bohaterów filmowych ma więcej niż 40 lat, a postaci powyżej 60. roku życia stanowią zaledwie kilka procent. Tymczasem ponad połowa męskich postaci przekracza czterdziestkę.
Innymi słowy, w filmowym świecie mężczyźni mogą się starzeć. Kobiety znacznie rzadziej.
Związek „w kieszeni”. Co to jest pocketing i dlaczego partner ukrywa waszą relację?
fot. IG @jenniferaniston
Czy Hollywood jest gotowe w końcu na pokazanie procesu starzenia, czy wciąż udaje, że kobiety po 40. przestają istnieć?
W ostatnich latach pojawiają się sygnały, że branża zaczyna powoli zmieniać kierunek. Coraz więcej projektów skupia się na bohaterkach w średnim wieku lub starszych, a aktorki coraz częściej stają się producentkami własnych filmów.
Powoli scenariusze skupiają się na sprawach bezpośrednio związanymi z kobietami 40+. Widzki zaczynają dostawać bohaterki, które nie są jedynie dodatkiem do młodszych postaci. Ich doświadczenia – rozwód, nowe początki, zmiana kariery, redefinicja własnej tożsamości – stają się centralnym tematem opowieści.
To jednak dopiero początek zmiany. Wciąż wiele filmów pokazuje starzenie w bardzo bezpieczny sposób – elegancki, estetyczny, często wygładzony – o ile w ogóle. Prawdziwe historie o przemijaniu, ambicjach czy seksualności dojrzałych kobiet nadal pojawiają się rzadko.
fot. IG @peterluxhair
Aktorki przerywają milczenie i wprost mówią o ageizmie, który przez lata był w Hollywood normą
Jednym z powodów, dla których temat starzenia wraca do debaty publicznej, są same aktorki. Coraz więcej z nich mówi otwarcie o ageizmie w branży filmowej.
Cate Blanchett przyznawała w wywiadach, że gdy zaczynała karierę, w Hollywood funkcjonowało przekonanie, że „okres przydatności” aktorki trwa zaledwie kilka lat. To podejście przez dekady wpływało na sposób obsadzania ról i rozwój karier kobiet w branży.
Nicole Kidman z kolei wielokrotnie podkreślała, że świadomie angażuje się w produkcje tworzone przez kobiety, aby zwiększyć liczbę historii opowiadanych z kobiecej perspektywy.
Takie decyzje mają realny wpływ na przemysł filmowy. Gdy aktorki przejmują rolę producentek, zaczynają tworzyć projekty, które wcześniej mogłyby nie powstać.
fot. IG @wendyrowe
Nowe kino powoli przełamuje tabu – dojrzałe bohaterki przestają być tłem, a zaczynają być historią
W ostatnich latach coraz częściej pojawiają się produkcje, które pokazują dojrzałe bohaterki w centrum narracji. Przykładem są filmy takie jak „Ostatnia sesja w Paryżu” czy „Dreams”, w których historia nie dotyczy utraty młodości, ale raczej momentu przełomu w życiu.
Nie wolno pomijać „I tak po prostu”, czyli kontynuacji serialu „Seks w wielkim mieście”. W nowej odsłonie dostajemy ulubione bohaterki, które w momencie opowiadania historii są po 50. i przedstawiają zupełnie nowe problemy, niż te, z którymi mierzyły się w latach 90.
Ostatnim hitem jest serial „Vladimir” z Rachel Weisz, grającą dojrzałą wykładowczynię nawiązującą romans z dużo młodszym studentem. Sprawa jednak koncentruje się na temacie pożądania i dojrzałości.
To subtelna, ale ważna zmiana. W tych opowieściach starzenie nie jest już wyłącznie problemem do rozwiązania. Staje się etapem życia pełnym nowych możliwości, napięć i decyzji.
Dla wielu widzek takie historie są bardziej autentyczne niż klasyczne hollywoodzkie narracje o wiecznej młodości.
Tu znajdziesz też nasz artykuł z poleceniami produkcji z dojrzałymi bohaterkami: Filmy i seriale z dojrzałymi bohaterkami – 18 pozycji, które udowadniają, że życie zaczyna się po 40.
fot. IG @brycescarlett
Hollywood wciąż boi się jednego – pokazać starzenie kobiet tak, jak naprawdę wygląda
Owszem, zmiana jest widoczna, Hollywood nadal funkcjonuje w ramach bardzo silnych ekonomicznych schematów. Branża przez lata zakładała, że młodość sprzedaje się najlepiej – szczególnie w przypadku kobiet.
Przekonanie wpływa nie tylko na obsadzanie ról, ale także na sposób, w jaki opowiada się historie. Nawet gdy bohaterki są starsze, często pokazuje się je w bardzo wąskim zakresie doświadczeń.
Prawdziwie złożone opowieści o starzeniu – z jego ambiwalencją, napięciami i wolnością – wciąż pojawiają się rzadko.
Hollywood stoi dziś przed niewygodnym pytaniem: czy kino chce opowiadać o życiu kobiet, czy tylko o ich młodości?
fot. IG @owengould
Czy kino naprawdę chce opowiadać historie o życiu, czy tylko o młodości?
Dojrzałość jest jednym z najciekawszych etapów życia. To moment, w którym wiele kobiet redefiniuje swoje relacje, cele i sposób patrzenia na świat. Jeśli kino chce pozostać medium opowiadającym o ludzkim doświadczeniu, nie może tego etapu ignorować.
Hollywood powoli zaczyna to dostrzegać. Ale dopiero kolejne lata pokażą, czy jest gotowe zrobić coś więcej niż tylko symboliczny krok.
Czytaj także: Filmy i seriale, w których dojrzałe kobiety z klasą znajdą wiele modowych inspiracji
Zdjęcie główne: IG @dimitrishair
